فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دما یکی از عناصر شکل­گیری آب‌وهوا است و تغییرات آن می­تواند ساختار آب‌وهوای هر منطقه را تغییر دهد. برای بررسی چشم­انداز دمای آینده ایران از دو دسته داده شامل دمای 43 ایستگاه همدید و برونداد سه مدل BCC-CSM2-MR، CAMS-CSM1-0 و MRI-ESM2-0 از مجموعه مدل­های CMIP6 برای دو دوره تاریخی (2009-1990) و آینده (2100-2020) با تفکیک افقی ۱۰۰ کیلومتر استفاده شد. برونداد هر سه مدل برای دو سناریوی خوش­بینانه (SSP2-4.5) و بدبینانه (SSP5-8.5) بررسی شد. برای این منظور از سنجه­های آماری RMSE، NSE و KGE جهت درستی­سنجی مدل­ها استفاده شد. برای تصحیح اریبی برونداد مدل­ها از روش تغییر عامل دلتا (DCF) و برای مطالعه روند و شیب روند از آزمون­های من- کندال و سنس استفاده شد. نتایج بررسی مدل­ها در هفت پهنه اقلیمی ایران نشان داد که مدل BCC-CSM2-MR در دو پهنه BWh و Bsh عملکرد بهتری دارد و در پنج پهنه اقلیمی دیگر، مدل CAMS-CSM1-0 بهترین عملکرد را دارد. بی­هنجاری دما در دهه­های آتی در هر دو سناریو در ایران مثبت است و توزیع آن از توپوگرافی پیروی می­کند. همچنین روند دما در ایران افزایشی است. بیشینه روند افزایشی دما با نمره استاندارد 3.77 بر اساس سناریوی SSP5-8.5 به‌دست­آمده که در سطح 0.01 معنی­دار است. متوسط شیب روند دما در ایران طی دوره­های آتی به ازای هر سال به میزان 0.05 درجه سلسیوس افزایش خواهد داشت که رشد 0.01 را نسبت به دوره مشاهداتی نشان می­دهد.