نقش کیفیت ذخیره مطالبات مشکوکالوصول بانکهای ایرانی در مواجهه با بحرانهای سیستم بانکی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 استادیار گروه حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
10.22059/acctgrev.2019.275816.1008122چکیده
هدف: هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی اختیار مدیران بانکها در برآورد ذخیره مطالبات مشکوکالوصول است. همچنین این پژوهش در پی رفع خلأ موجود در متون پژوهشی در خصوص انگیزه فرصتطلبانه یا اعمال این اختیار در جهت کارایی است. روش: نمونه پژوهش، از 15 بانک پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار طی سالهای 1385 تا 1396 تشکیل شده و روش برآورد مدل پژوهش، بهصورت رگرسیون تابلویی و لجستیک است. در گام نخست، جزء غیرعادی ذخیره مطالبات مشکوکالوصول، برآورد شد و در گامهای بعدی، ارتباط آن با هر یک از گروه متغیرهای پژوهش بهدست آمد. یافتهها: بر اساس نتایج پژوهش: 1. بین شاخص بحران و جزء غیرعادی ذخیره مطالبات مشکوکالوصول ارتباط مثبت غیرمعنادار وجود دارد؛ 2. بین ریسکپذیری بانک و جزء غیرعادی ذخیره مطالبات مشکوکالوصول ارتباط مثبت معنادار وجود دارد؛ 3. بین رفتار اجتناب از زیان بانک و جزء غیرعادی ذخیره مطالبات مشکوکالوصول ارتباط منفی معنادار وجود دارد. نتیجهگیری: نتایج کلی پژوهش در گام نخست با مشاهده ارتباط مستقیم بین شاخص بحران و جزء غیرعادی ذخیره مطالبات مشکوکالوصول نشان میدهد مدلی که بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران برای برآورد ذخایر معرفی کرده است، کارایی لازم را ندارد. پژوهش در گام دوم، ضمن ثبت ارتباط مستقیم بین متغیر جزء غیرعادی ذخیره مطالبات مشکوکالوصول با ریسکپذیری بانک و منعکسکردن نشانههای رفتارهای سازنده از طریق آنها، در بستر تئوری خردشدن سرمایه، به سؤال اصلی خود؛ یعنی امکان ارتقای ثبات نظام بانکی از طریق مدلهای آیندهنگر، پاسخ مثبت میدهد. مشاهده ارتباط معکوس بین رفتار اجتناب از زیان با جزء غیرعادی ذخیره مطالبات مشکوکالوصول نیز، دلیلی بر اعمال اختیار سازنده توسط مدیران است.