ابن عربی و مسأله‌ی سریان زیبایی در هستی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه گیلان

2 دانشیار دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22099/jrt.2013.1166
چکیده

مبحث زیبایی‌شناسی، کانون توجه اصناف گوناگون اندیشمندان بوده و هست و درباره‌ی آن، مسائل فراوانی مطرح است، از جمله این‌که دامنه‌ی آن در هستی تا کجاست و این‌که آیا همه‌ی موجودات را در برمی‌گیرد و یا این‌که فقط شامل برخی از موجودات شده است. یعنی آیا همه‌ی موجوداتْ زیبایند یا برخی زشت هستند؟ پاسخ به این پرسش­ها از سویی متوقف بر شناخت هستی و از سوی دیگر، شناخت زیبایی است. از جمله روی‌کردهای علمی در این باره می‌­توان به روی‌کرد عرفان اسلامی اشاره کرد. عارفان مسلمان معتقدند با الهام از وحی توانسته‌اند پاسخ‌های معرفت‌بخشی برای این پرسش‌ها مطرح کنند. از آن‌جا که عارفان مسلمان بیش از هر کس متأثر از عرفان مکتوب و دیدگاه محی الدین ابن عربی هستند، محور اصلیِ بحثْ آرای او بوده و تلاش شده است تا مسأله‌ی «گستره‌ی زیبایی در هستی از منظر ابن عربی» کشف شود. هم‌چنین این نوشتار در دو حوزه‌ی اصلی هستی‌شناسی و زیبایی‌شناسی، به تحلیل نظرات ابن عربی توجه کرده است. اصلی‌ترین یافته‌ی این تحقیق، «مساوقت زیبایی با هستی» و در نتیجه «نفی تحقق زشتی در هستی» است.