بررسی الگوهای همدیدی بارشهای فرین در جنوب غرب ایران در دوره گرم سال
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استادیار مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران
3 استاد، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.30499/ijg.2020.233250.1274چکیده
بخش عمدهای از کشاورزی ایران در جنوب غرب کشور در دشتهای خوزستان، بوشهر و ارتفاعات یاسوج متمرکز شده است. بارش در فصل تابستان برای جنوب غرب کشور از اهمیت زیادی برخوردار است. بارش مناسب میتواند موجب افزایش تولیدات کشاورزی و بارش سنگین و ناگهانی میتواند موجب هدررفت محصولات شود. شناخت الگوهای بارشی جنوب غرب ایران در دوره گرم سال برای اتخاذ سیاستهای کلان کشاورزی حیاتی است. در این پژوهش، دوره گرم سال از اواخر اسفندماه تا نیمه مهرماه تعریف شد. سپس با استفاده از دادههای بارش مرکز پیشبینی اقلیمی (Climate Prediction Center, CPC) با تفکیک مکانی نیم درجه در راستای طول و عرض جغرافیایی، میانگین بارش در جنوب غرب ایران در این دوره گرم محاسبه و بارشهای فرین در خارج از بازه 99 درصد فراوانی تعیین شد. با این تعریف تعداد 64 روز بارش فرین در جنوب غرب ایران در سی سال از 1989 تا 2018 تشخیص داده شد که با استفاده از تحلیل عاملی الگوهای فشار سطحی تبدیلشده به سطح دریا طبقهبندی شدند. نتایج نشان داد در دوره گرم سال میتوان پنج الگوی بارش فرین در جنوب غرب ایران تشخیص داد که در این الگوها ترکیبی از سامانههای فشاری وجود دارد که باعث بارش در جنوب غرب کشور میشوند. همچنین در این پژوهش نشان داده شد که مهمترین عامل رخداد بارش فرین در جنوب غرب کشور در دوره گرم سال، ناوه دریای سرخ است که عامل بارش حدود 47 درصد از موارد بارش فرین است.