شناسایی و رتبه‌بندی چالش‌های پیاده‌سازی مدل زیان اعتباری موردانتظار در بانک‌های ایران با استفاده از تکنیک تحلیل سلسله‌مراتبی فازی و ارائه راهکار به‌کمک روش واسپاس

نویسندگان

1 دکتری، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه حسابداری، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22059/acctgrev.2019.278218.1008149
چکیده

هدف: هدف این پژوهش شناسایی و رتبه‌بندی چالش‌های پیاده‌سازی مدل زیان اعتباری موردانتظار در بانک‎‌های ایران است. این مدل می‎تواند در دوره‌های زمانی زودتر آثار عدم ایفای تعهدات را شناسایی کند که خود باعث می‎شود حجم مطالبات غیرجاری بانک‌ها کاهش یابد. روش: در این پژوهش، اطلاعات لازم به‌طور عمده از طریق مطالعه کتابخانه‌ای و نظرخواهی از خبرگان به روش دلفی فازی جمع‌آوری شد و در موارد ضروری مصاحبه حضوری صورت گرفت. در نهایت با استفاده از تکنیک تحلیل سلسله‌مراتبی فازی (FAHP)، موانع پیاده‌سازی مدل زیان اعتباری موردانتظار شناسایی و رتبه‌بندی شد و به‌کمک روش نوین واسپاس (WASPAS)، راهکارهای بهتر برای رفع موانع اجرای مدل زیان اعتباری موردانتظار در بانک‎های ایران پیشنهاد شدند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که شاخص جهانی‌شدن روش‌های تأمین سرمایه، مهم‎ترین شاخص برای ضرورت اجرای استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی در بانک‌های ایرانی است. شاخص افزایش احتمال سوخت مطالبات و ذخیره‎گیری دیر هنگام مطالبات، نیز از شاخه‌های بسیار مهم وضعیت موجود زیرساخت‌‎های بانک‌های ایرانی بودند. طبقه‌بندی مناسب گروهی تسهیلات خرد و ذخیره‌گیری به‌موقع مطالبات نیز به‌ترتیب پیامدهای بسیار مهم به‌کارگیری مدل زیان اعتباری تشخیص داده شدند. پایش نشدن صورت‌های مالی و سایر اطلاعات در طول بازپرداخت نیز دو مانع بسیار مهم برای پیاده‌سازی این مدل است. دسترسی به اطلاعات اتکاپذیر برای قضاوت حرفه‎ای نیز مهم‌ترین راهکار برای مقابله با این مانع تشخیص داده شد. نتیجه‌گیری: بانک‌ها برای پیاده‌سازی مدل زیان اعتباری موردانتظار، باید سیستم‌های مدیریت ریسک خود را توسعه دهند؛ زیرا بخش عمده‌ای از اطلاعات مورد نیاز نظیر تعیین احتمال نکول (PD) و رتبه‌بندی‌های داخلی مشتریان در خصوص تعیین ذخیره مطالبات را واحدهای مدیریت ریسک تهیه می‎کنند.