بازخوانی نظریۀ «نظام احسن» ملاصدرا در سایۀ تحلیل مبادی هستیشناسانۀ آن
نویسندگان
1 دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
doi
چکیده
در نوشتار حاضر نخست مهمترین مبادی هستیشناسانۀ روایت صدرایی نظام احسن تحلیل میگردد. ملاصدرا علاوه بر اتکا به اصالت وجود، تمایز وجود و ماهیت، تمایز امکان و وجوب با قول به وحدت تشکیکی وجود یا وحدت شخصی وجود و تشکیک در مظاهر آن (به عنوان دو مبنای متفاوت) و قاعدة امکان اشرف، تصویردقیقی از قانونمندی عالم (اعم از نظام علی-معلولی طولی یا نظام مظاهر)، وحدت حقیقی و نظام ذاتی عالم، اتصال مراتب یا مظاهر آن، به تصویر میکشد. در ادامه به تفسیر روایت مزبور بر محور مقتضی آن، یعنی عنایت (مشتمل بر فاعلیت وجودی به اقتضای کمال مطلق، نظام علمی احسن و پیشین عین ذات، و رضای الهی به بهترین و خیرترین نظام) پرداخته میشود.