شناسایی رنگدانههای قرمز، آبی و طلایی دیوارنگاره قاجاری مربوط به شومینه خانه گوهریون تبریز
نویسندگان
1 گروه مرمت و باستان سنجی، دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
2 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه هنر اسلامی تبریز
3 کارشناس مرمت آثار تاریخی، دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز
doi
چکیده
هدف از این پژوهش شناسایی عوامل رنگی در بقایای دیوارنگاره یک شومینه تاریخی مربوط به دورۀ قاجار و در خانۀ گوهریون تبریز است. در این راستا پس از نمونهبرداری از رنگهای آبی، قرمز و طلایی بخشهای مختلف دیوارنگاره، از میکروسکوپ الکترونی روبشی مجهز به طیفسنج پراش پرتو ایکس (SEM-EDS) جهت شناسایی عناصر موجود در ساختار نمونه، طیفسنجی میکرو رامان و زیر قرمز تبدیل فوریه (FTIR) جهت بررسی خصوصیات ساختاری و میکروسکوپ نوری پلاریزه (PLM) با هدف بررسی خصوصیات نوری نمونهها در دو حالت ساده و متقاطع استفاده شد. بر اساس نتایج حاصل، در این دیوارنگاره قاجاری از ترکیبی از سرنج، زرنیخ (اورپیمنت) و سفیدآب شیخ در ایجاد نقش گل با تنالیتههای مختلقی از رنگ قرمز استفاده شده و در بخشهایی از حاشیه دیوارنگاره نیز لکههایی از سرنج قابل مشاهده بود. عامل ایجاد رنگ آبی، اولترامارین (مصنوعی) است و در رنگ آبی آسمانی از ترکیبی از این رنگدانه و گچ استفاده شده است. ارزیابی رنگ طلایی نیز نشان دهندۀ استفاده از آلیاژی از طلا و مس به صورت ورقهای است که در بخش کتیبه همراه با تشکیل محصولات تخریب مس بهصورت کربوکسیلات میباشد که دلیل تغییر رنگ این بخشها به رنگ سبز است. همچنین تشکیل صابون سرب در بخشهایی که از سفیدآب شیخ استفاده شده بود، مشاهده شد.
