تغییرات میدان تنش در منطقه گذار بین زاگرس و مکران با استفاده از وارون‌سازی سازوکار کانونی زمین‌لرزه‌ها

نویسندگان

1 استادیار پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران

doi
10.30499/ijg.2020.221729.1253
چکیده

 وارون‌سازی تانسور تنش با استفاده از سازوکار کانونی زمین‌لرزه­ها یکی از روش­های مورد استفاده در مطالعه تنش­های زمین‌ساختی است. در این مطالعه با استفاده از این روش، راستای تنش بیشینه افقی در منطقه گذار بین زاگرس و مکران تعیین شده است. نتایج، نشان­دهنده تغییرات زیاد در راستای محورهای اصلی تنش در این منطقه است. در اطراف تنگه هرمز، محورهای تنش افقی بیشینه می­چرخند و الگوی پیچیده‌ای را نشان می­دهند. این چرخش در سمت راست خط عمان، به‌صورت ساعت‌گرد از باختر به خاور حول این خط فرضی اتفاق می­افتد، اما در سمت دیگر، به‌خصوص جایی که جزیره قشم قرار دارد، جهت‌گیری­های متقاطع تنش افقی بیشینه نشان­دهنده پیچیدگی میدان تنش است. احتمال دارد که تفاوت خصوصیات پوسته اقیانوسی و قاره‌ای مسئول تفاوت در جهت‌گیری‌های میدان تنش در این منطقه باشد. راستاهای تنش بیشینه افقی با توجه به روند امتداد گسل­های فعال منطقه، به‌خوبی با سازوکار گسلش در مناطق مورد مطالعه همخوانی دارد. دیگر روش­های ژئوفیزیکی نیز چرخش مشابهی را در اطراف تنگه هرمز به نمایش می­گذارند و این راستاها با اطلاعات حاصل از آنها سازگارند. این مطالعه می­تواند با فراهم کردن نگرشی نو، به درک ساختار و فرایندهای زمین‌ساختی در این منطقه پیچیده کمک کند.