بازی استراتژیک مدیرـ حسابرس: شواهدی از تئوری بازیها
نویسندگان
1 استادیار، گروه حسابداری، دانشگاه فردوسی مشهد،مشهد، ایران.
2 استادیار، گروه حسابداری،دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
3 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22059/acctgrev.2019.263164.1007954چکیده
هدف: تئوری بازیها تلاش میکند که رفتار ریاضی حاکم بر یک موقعیت استراتژیک را مدلسازی کند. این موقعیت زمانی پدید میآید که موفقیت یک طرف بازی، به راهبردهایی بستگی دارد که طرف دیگر انتخاب میکند. هدف پژوهش حاضر، یافتن راهبرد بهینه در بازی استراتژیک بین حسابرس و مدیر شرکت در فرایند حسابرسی است. روش: در پژوهش حاضر، مدیران و حسابرسان بهمنظور حداکثرسازی منافع، بهترتیب از استراتژیهای مدیریت سود و افزایش کیفیت حسابرسی (کاهش خطر عدم کشف برآوردی) استفاده میکنند. جامعه آماری پژوهش از نوع جامعه آماری در دسترس است که کلیه شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار را در سالهای 1391 تا 1395 با اعمال محدودیتهایی دربرمیگیرد. فرضیهها برای دادههای ترکیبی 116 شرکت (575 شرکت سال)، با استفاده تابع بهترین پاسخ بازیگر و آزمون من ویتنی آزمون شدند. یافتهها: یافتههای پژوهش مبین وجود تعادل نش در استراتژی کیفیت حسابرسی بالا و مدیریت سود شدید برای طرفین بازی است، یعنی در این استراتژی، نه حسابرس و نه مدیر، انگیزه تغییر استراتژی را ندارد؛ زیرا با تغییر استراتژی منافع آنها کمتر خواهد شد. نتیجهگیری: نتایج بهدست آمده از پژوهش، گویای اهمیت توجه به حسابرسی بهعنوان نوعی محیط استراتژیک است. همچنین یافتهها میتواند به حسابرسان در خصوص تحلیل تضاد با صاحبکار و انتخاب استراتژی بهینه در فرایند حسابرسی کمک کند.