تأثیر ساخت سد گتوند بر پارامترهای اقلیمی دما، رطوبت و بارش
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه علوم زمین، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 پژوهشگر پسادکتری هواشناسی، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 کارشناسی فیزیک، دانشگاه یزد، یزد، ایران
4 پژوهشگر پسادکتری هواشناسی، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، تهران، ایران
5 کارشناسی ارشد هواشناسی، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.30499/ijg.2020.233702.1275چکیده
سدها نه تنها در زمینه مزایای ساخت، بلکه به دلیل تأثیرشان بر محیط نیز مطالعه میشوند. از مزایای احداث سدها میتوان به تأمین آب آشامیدنی و کشاورزی، کنترل سیلاب و ایجاد نیروگاه برق اشاره کرد. به دلیل ایجاد سطح تبخیر بزرگ در پشت سدها، ممکن است تأثیر محیطی آنها بر پارامترهای اقلیمی و بومسازگان منطقه محل استقرار، مزایای احداث آنها را تحت تأثیر قرار دهد. در این نوشتار، تأثیر احداث سد گتوند بر سه پارامتر رطوبت، دما و بارش با استفاده از دادههای پنج ایستگاه هواشناسی در محدوده جغرافیایی محل استقرار سد، در بازه زمانی 1380 تا 1396 به روش تحلیل روند سریهای زمانی، در مقیاسهای ماهانه و سالانه با بهرهگیری از شیوه ناپارامتری برآوردکنندگی شیب سن و آزمون من- کندال بررسی و ارزیابی شد. نتایج دادههای سه ایستگاه نزدیک محل استقرار سد و مقایسه آنها با دادههای دو ایستگاه همدیدی دور از سد (ایستگاههای شاهد) نشان میدهند که پس از آبگیری سد در مردادماه سال 1390، در منطقه مورد مطالعه، میانگین رطوبت نسبی و دمای متوسط سالانه، روند افزایشی و مجموع بارش سالانه روند کاهشی داشته است. مطالعات بیشتری نیاز است تا بهطور دقیق مشخص شود این تغییرات، بیشتر ناشی از احداث سد هستند یا عامل تغییرات جهانی اقلیم نیز در آن دخیل بوده است.