صورتبندی برهان نظم از منظر سوئینبرن
نویسندگان
1 دانشگاه زنجان
2 دانشگاه زنجان
doi
چکیده
برهان نظم سادهترین، قابل فهم ترین و عمومیترین برهان بر وجود خداوند است. در طول تاریخ روایتهای متعددی از این برهان ارائه شده است که از درجات متفاوتی از قوّت و دقّت برخوردارند. به نظر نگارندگان معقولترین و قابل دفاعترین روایت از این برهان، روایتِ «استدلال از راه بهترین تبیین» است. روایتهایِ کلاسیک، مقایسهای، تنظیم دقیق، پیچیدگی غیر قابل تقلیل بیوشیمیایی و اطلاعات زیست شناختی ضمن آنکه هر یک روایتهایی مستقل هستند، امّا به نظر میآید اگر بتوان این روایتها را در خدمت «استدلال از راه بهترین تبیین» در آورد، برهان نظم میتواند نقش مؤثّرتری در اثبات وجود خدا در کنار سایر براهین ایفا کند. سوئینبرن استدلالی ارائه کرده، که نتیجة آن- به زعم وی- محتمل بودن وجود خدا را نشان میدهد. او این بار را بر دوش برهانی استقرایی گذاشته است. ریچارد سوئینبرن در تقریر این برهان با تفکیک نظم جهان به نظم زمانی و نظم مکانی و صورتبندیِ جدیدی از برهان طرح و تدبیر، تلاش درخوری در این راه نموده است. در این جُستار سعی شده تا تقریر و روایت سوئینبرن از برهان نظم که در آثار متعدد او به انحای مختلف بیان شده است در یکجا و به صورت نظاممند تقریر شود، تا راه برای بررسی، نقد و یا تقویت آن هموارتر گردد. با جستجوی انجام گرفته این برهان تاکنون با نظامی که در این مقاله بدان پرداخته شده است، صورتبندی نشده است.
