تعیین سطح بهینه ذخایر بین‌المللی بانک مرکزی ایران

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه علوم پزشکی ایلام

3 دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل

doi
چکیده

طبق تعریف، ذخایر بین‌المللی دربرگیرنده دارایی ‌ های پرنقدینه بین‌المللی است که بانک مرکزی هر کشور برای اهدافی همچون دخالت در بازار ارز و تأمین مالی کسری تراز پرداخت‌ها اقدام به نگهداری آنها می ‌ کند. بانک ‌ های مرکزی ، همواره از یک سوی به دلیل تأمین مالی کسری تراز پرداخت‌ها، با نگهداری ذخایر بین‌المللی مواجه بوده و از سوی دیگر، نگهداری این ذخایر، دارای هزینه فرصت است . به همین دلیل، مقام ‌های پولی کشورها به دنبال  بهینه‌سازی سطح ذخایر بین‌المللی خود هستند. شرایط خاص محیط اقتصادی کشور نظیر وابستگی شدید اقتصادی به درآمدهای به‌دست آمده از ص ادرات نفت، عدم وجود انعطاف‌پذیری لازم در نظام ارزی، محدودیت ‌ های تجاری و کنترل بر جریان ‌های سرمایه ، عدم دسترسی کافی به بازارهای مالی بین‌المللی، نبود نظام جامع مدیریت بدهی‌های ارزی و جز اینها ،  همچنین ، بروز حوادث مختلف و تأثیر آن بر اقتصاد کشور در چند سال اخیر، نظیر شوک نفتی سال 1352،  باعث شده که تعیین سطح بهینه ذخایر بین‌المللی کشور، از نظر اقتصاد ملی ، اهمیت داشته باشد. در این پژوهش، از الگوی بهینه‌سازی پویا و روش ‌ های اقتصادسنجی،  برای تعیین سطح بهینه ذخایر بین‌المللی بانک مرکزی ایران در سال‌های 13 40 - 13 83 استفاده کرده‌ایم. در این زمینه،  الگوی فرانکل و جووانوویس مبتنی بر نظریه ذخیره‌سازی انباری بامول و توبین و الگوهای EGARCH و ARDL را به ک ار برده‌ایم. نتایج به دست ‌ آمده  نشان می ‌ دهد که در بیشتر سال‌های مطالعه شده ، سطح ذخایر واقعی متفاوت از سطح ذخایر بهینه هستند. این تفاوت به‌طور عمده به صورت کم ‌ تر بودن سطح ذخایر واقعی از سطح ذخایر بهینه است. همچنین، این نتایج نشان می ‌ دهد در دوره ‌ هایی که اقتصاد ایران با افزایش شدید قیمت نفت رو به رو شده، سطح ذخایر بیش از سطح بهینه بوده است.