مقایسه موردی عملکرد تابستانه راهبردهای توسعه بام سبز و بام خنک بر کیفیت هوا در کلانشهر تهران
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علوم جوی و اقیانوسی (غیرزیستی)، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
2 دانشجوی دکتری رشته هواشناسی، گروه علوم جوی و اقیانوسی (غیرزیستی)، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
3 دانشجوی دکتری رشته هواشناسی، گروه علوم جوی و اقیانوسی (غیرزیستی)، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
doi
10.30499/ijg.2020.105320چکیده
پیامدهای نامطلوب گسترش کلانشهرها ازجمله جزیره گرمایی شهری و آلودگی هوا توجه مدیران شهری را به اتخاذ راهکارهای بهبود شرایط محیطی جلب کرده است. با توجه به مساحت زیاد بامها در مناطق شهری، بهکارگیری فناوریهای نوین و سازگار با محیط زیست ازجمله توسعه بام سبز و خنک با تعدیل جزیره گرمایی میتواند نقش مثبتی در کاهش مصرف انرژی سرمایشی و بهبود کیفیت هوا ایفا کند. بهمنظور بررسی بازخورد متقابل پارامترهای هواشناسی و تغییر در ساختار شهری و مطالعه اثرهای محتمل جانبی آن بر کیفیت هوا، شبیهسازی عددی راهبردهای بام سبز و بام خنک با استفاده از مدل کنوپی شهری جفتشده هواشناسی- شیمی جو (WRF/Chem/SLUCM) در بازه زمانی 15 تا 30 ژوئن سال 2016 در کلانشهر تهران انجام شده است. نتایج نشان میدهد که توسعه بام خنک با میانگین شبانهروزی کاهش دما (C˚ 65/0-) و کاهش شار گرمای محسوس (2 W/m57-) نقش مثبتی در تعدیل جزیره گرمایی تهران دارد. همچنین کاهش غلظت سطحی آلایندههای جوی نشان میدهد که کاهش ارتفاع لایه مرزی و تلاطم در نتیجه کاهش دما تغییر محسوسی در وضعیت کیفیت هوا ایجاد نکرده است. توسعه بام سبز، کاهش (افزایش) روزانه (شبانه) دمای هوا را به همراه داشته است. افزایش دما در طول شب محسوس (C˚ 53/0+) و نتیجه گسیلندگی بالای پوشش گیاهی و همچنین کاهش سرعت باد در مجاورت سطح بام سبز است که روند تهویه طبیعی شهر را کندتر میکند. مقایسه عملکرد این راهبردها نشان میدهد که بام خنک اثر سرمایشی محسوستری نسبت به بام سبز ایجاد میکند و روند کاهش آلایندهها بهویژه در طول شب در راهبرد بام خنک مطلوبتر ارزیابی میشود؛ بنابراین با توجه به وابستگی اثربخشی سرمایشی بام سبز به میزان رطوبت خاک و مقایسه هزینههای احداث بام خنک و نیاز نداشتن آن به زیرساختهای خاص، توسعه بام خنک در کلانشهر تهران توصیه میشود.