همگرایی بهره‌وری کل عوامل تولید در جهان؛ نقش انتشار تکنولوژی و نهادها

نویسندگان

1 استادیاراقتصاد،گروه اقتصاد،واحد علوم وتحقیقات،دانشگاه آزاداسلامی،تهران،ایران

2 استاد اقتصاد، گروه اقتصاد،واحد علوم وتحقیقات،دانشگاه آزاداسلامی،تهران،ایران

3 دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران

4 استادیاراقتصاد،گروه اقتصاد،واحد علوم وتحقیقات،دانشگاه آزاداسلامی،تهران،ایران

doi
10.22034/jgeoq.2022.291805.3148
چکیده

تحقیق پیش‌رو به بررسی همگرایی بهره‌وری کل عوامل تولید(TFP) می‌پردازد. تمرکز روی انتشار تکنولوژی و کیفیت نهادی در فرآیند همگرایی است که انتشار تکنولوژی با متغیرهایی باز بودن تجاری(TO) و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی(FDI) و اثر تقاطعی آنها و کیفیت نهادی با ترکیب شش شاخص حکمرانی جهانی و اثر تقاطعی آن اندازه‌گیری شده است. برآورد مدل با به کارگیری داده‌هایی از 117 کشور در دوره زمانی 1995 تا 2017 و با مد نظر قرار دادن آمریکا به عنوان یک کشور مرجع و با کمک تکنیک داده‌های تلفیقی صورت گرفته است. نتایج نشان می‌دهد، ضریب TFP نسبی(شکاف بهره‌وری)، منفی و از نظر آماری معنی‌دار است و بنابراین همگرایی برای نمونه کشورهای مورد بررسی تأیید می‌شود. هم‌چنین، یافته‌های نشان می‌دهد اگر چه ضرایب FDI و شاخص کیفیت نهادی روی رشد بهره‌وری کل عامل تولید، از نظر آماری معنادار نیست اما با در نظر داشتن اثر تقاطعی آن‌ها با شکاف بهره‌وری، نقش آن‌ها در فرآیند همگرایی تایید می‌شود. این در حالی است که ضریب متغیر بازبودن تجاری هم نقش تعیین‌کننده‌ای در رشدTFP ، هم نقش مهمی در فرآیند همگرایی ایفا می‌کند.