مقایسه شکست امواج راسبی روی اروپا و غرب آسیا از دیدگاه فعالیت موج
نویسندگان
1 استادیار پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران
2 دانشیار، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران
4 دانشیار، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران
doi
10.30499/ijg.2020.228070.1265چکیده
در این مطالعه کمیتهای فعالیت موج و شار فعالیت موج در شکست واچرخندی و چرخندی امواج روی اروپا برای زمستان (15 نوامبر تا 15 آوریل) سالهای 1979 تا 2018 با استفاده از میانگین روزانه دادههای بازتحلیل ERA-INTERIM برای کمیتهای ارتفاع ژئوپتانسیلی، سرعت باد افقی و تاوایی پتانسیلی در ترازهای 300، 200، 150، 100 و50 هکتوپاسکال محاسبه و تحلیل شدهاند. نتایج نشان داد که در شکستهای واچرخندی (چرخندی)، یک ناوه باریک (پهن) با محور شمال شرقی- جنوب غربی (شمال غربی- جنوب شرقی) به همراه تاوایی پتانسیلی در حدود PVU 8 - 5 (6 - 4) از روی اروپا تا غرب (شرق) دریای مدیترانه کشیده میشود. در شکست واچرخندی (چرخندی) امواج، روی غرب اروپا (دریای مدیترانه) افزایش ارتفاع و روی دریای مدیترانه (شرق اروپا)، کاهش ارتفاع مشاهده میشود و مسیر انتشار امواج و فرارفت تاوایی آنها استواسو (قطبسو) است؛ درنتیجه، همراه با شکست واچرخندی (چرخندی) امواج، شار استواسوی (قطبسوی) فعالیت موج به پاییندست ناوه در عرضهای پایینتر (بالاتر) از N40، باعث تقویت (تضعیف) امواج روی دریای مدیترانه و غرب آسیا (N40-20) میشود. در مقایسه با شکستهای چرخندی، دامنه و مقدار تاوایی امواج در شکستهای واچرخندی بزرگتر است؛ جتها در عرض بالاتری روی اروپا و دریای مدیترانه شکل میگیرند و مؤلفههای نصفالنهاری و قائم فعالیت موج در شکست واچرخندی حدود 5/1 برابر مقدار آن در شکست چرخندی است. همچنین به نظر میرسد که علاوهبر کمتر بودن تعداد شکستهای چرخندی، این شکستها خیلی ضعیفتر از شکستهای واچرخندی امواج روی اروپا هستند.