بررسی کیفیت مخزنی سازند غار- آسماری در یکی از میادین هیدروکربنی ایران با استفاده از وارون‌سازی پیش از برانبارش

نویسندگان

1 استادیار، عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه صنعتی سهند ،تبریز، ایران

3 رییس قسمت زمین شناسی پژوهشگاه صنعت نفت، تهران، ایران

doi
10.30499/ijg.2020.103518
چکیده

شناسایی محدوده مخزن با استفاده از داده­های لرزه‌ای اهمیت فراوانی برای افزایش تولید نفت و گاز در میادین هیدروکربنی دارد. در این پژوهش، از وارون­سازی پیش از برانبارش به­منظور بررسی نوع سیال و تغییرات خواص مخزنی (مقاومت صوتی، مقاومت برشی و تخلخل) در یکی از میادین نفتی ایران در سازندهای مخزنی غار- آسماری و جهرم استفاده و کیفیت مخزنی سازند غار- آسماری با توجه به تغییرات چگالی و مقاومت­های تراکمی و برشی تعیین شد. همچنین از روش LithoSI جهت ارزیابی دقیق سنگ‌شناسی­های احتمالی و کمک به تشخیص چینه­شناسی و تفسیر بهتر مناطق حاوی سیال و شناسایی محدوده مخزنی در این میدان نفتی استفاده شد. نتایج وارون­سازی لرزه‌ای پیش از برانبارش، کاهش چگالی و مقاومت­های تراکمی و برشی را در ناحیه غار- آسماری نشان می­دهد. از ناحیه غار- آسماری تا جهرم، چگالی و مقاومت­های تراکمی و برشی افزایش یافته است. همچنین نتایج نمودارهای مقاومت صوتی برحسب مقاومت برشی براساس تغییرات تخلخل و تغییرات اشباع­شدگی آب نشان می­دهد در ناحیه غار- آسماری مقدار تخلخل، زیاد و اشباع‌شدگی از آب، کم است و از ناحیه غار- آسماری تا جهرم، مقدار اشباع­شدگی آب افزایش و مقدار تخلخل کاهش پیدا کرده است. در روش LithoSI با استفاده از نمودارهای تقاطعی مقاومت صوتی برحسب نسبت سرعت موج تراکمی به سرعت موج برشی می­توان نوع سیال در چاه را تشخیص داد. از آنجایی­که مقاومت صوتی حاصل­ضرب چگالی در سرعت صوت است، با افزایش تخلخل، چگالی و سرعت صوت کاهش می­یابد. نتایج نشان می­دهد که در سازند غار- آسماری مقدار تخلخل زیاد و مقاومت صوتی کم است. با انجام این روش در چاه و مقایسه آن با نتایج وارون­سازی پیش از برانبارش، وجود نفت و گاز در سازند غار- آسماری اثبات شد.