منشاء رنج و راه رهایی از دیدگاه بودا و ابوسعید ابوالخیر
نویسندگان
1 استادیار گروه ادیان و عرفان تطبیقی، پردیس فارابی، دانشگاه تهران،
2 کارشناسی ارشد ادیان و عرفان، دانشگاه تهران، پردیس فارابی، قم، ایران
doi
10.22059/jrm.2020.298123.630033چکیده
رنج دریافتی درونی - عاطفی (در مقابل درونی - معرفتی / ارادی و جسمانی) است که همۀ ابنای بشر بهنوعی با آن آشنا هستند و آن را در زیست درونی خود تجربه میکنند. ازاینجهت، رهایی از آن یکی از مهمترین مسائلی است که هر انسانی به آن نظر دارد. ابوسعید ابوالخیر بهعنوانِ عارف مسلمان و بودا در کسوت بنیانگذار یک سنت دینی - معرفتی، در باب علت رنج و راه رهایی از این وضعیت نامطلوب سخنانی گفتهاند. این نوشتار با روش توصیفی - تحلیلی، درصدد تبیین نگاه این دو متفکر برآمده است. به نظر میرسد که در مقایسۀ بین این آرا، هم بودا و هم ابوسعید، بهنحوی مسئلۀ رنج را با «ناآگاهی»، «خود» و «خواست» پیوند دادهاند و «معرفت» و «اخلاق» را راهی برای رهایی از آن معرفی کردهاند. البته تفاوتهای مهمی در تحلیل همین دو نکته به چشم میخورد که ناظر به فهم متفاوت آنها از هستی، انسان و غایت اوست.