بررسی‌ تطبیقی‌ وجود خارجی حرکت از نظر میرداماد و ملاصدرا

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه‌ فردوسی‌ مشهد

doi
10.22099/jrt.2013.1216
چکیده

چیستی حرکت‌ و چگونگی وجود آن‌ در جهان‌ خارج‌ از جمله‌ مهم‌ترین ‌مباحث‌ فلسفی‌ است‌ که‌ از یونان‌ باستان‌ تا دوره‌ی‌ اسلامی،‌ فکر حکیمان‌ را به‌ خود مشغول‌ کرده‌ است.‌ در پاسخ‌ به‌ این‌ پرسش‌ که‌ حرکت‌ با حفظ‌ وحدت‌، در جهان‌ خارج،‌ امری‌ گسسته‌ است یا متصل‌، چهار نظریه‌ میان‌ فیلسوفان‌ مطرح‌ شده‌ است‌. میرداماد، برخلاف‌ فیلسوفان‌ پیش‌ از خود، نخستین‌ فیلسوف‌ مسلمان‌ است‌ که‌ آشکارا از تحقق‌ خارجی‌ حرکت،‌ به‌ هر دو شکل‌ آن‌، سخن‌ گفته‌ است‌ و صدرالمتألهین‌ نیز، نه‌ به‌ صراحت‌ استاد خود، با نقد دلایل‌ منکران ‌حرکت‌ قطعی‌، از این‌ نظریه‌ دفاع‌ کرده‌ است‌.