شناسایی رنگ سیاه در سفال مینایی بر اساس مطالعات ساختاری و متون کهن
نویسندگان
1 هنر اسلامی، دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان
doi
چکیده
در این پژوهش، 13 نمونه مطالعاتی سفال مینایی موجود در موزه ملی ایران و حفاریهای علمی ری و دژ الموت مطالعه شده است. هدف اصلی این پژوهش، شناخت مواد رنگزا در ترکیبات رنگ سیاه، کاربرد و جایگاه قرارگیری این رنگ در سطح لعاب در سفال مینایی است. شناخت ساختار رنگ سیاه در لعاب مینایی، بر اساس سند کهن عرایسالجواهر، بخش دیگری از پژوهش را شامل میشود. برای دستیابی به اهداف پژوهش، نمونهها با دستگاه میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) و میکروپیکسی بررسی شده است. پژوهش حاضر، در زمره تحقیقات توصیفی، تجربی به شمار میرود. نتایج نشان میدهد که رنگ سیاه در سفال مینایی گونهای از نقاشی ترکیبی رولعابی و زیرلعابی است. رنگ سیاه کاربرد بسیار متنوعی داشته و برای ترسیم دورگیری، قلمگیری و رنگگذاری زمینه استفاده شده است. هنرمندان، علاوه بر ترسیم خطوط کناره نقوش، برای ترسیم پیشطرح نیز از رنگ سیاه استفاده کردهاند. در نمونههای مورد مطالعه، سه گروه رنگ سیاه وجود دارد که اسپینل کرم، آهن و منیزیم سبب تولید آن هستند. نتایج این پژوهش صحت متون کهن را تایید میکند.
