ارزیابی توانایی قانون بنفورد در شناسایی و پیش‎بینی کشف تقلب مالی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حسابداری، دانشکدة اقتصاد و امور اداری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 کارشناسی ارشد حسابداری، دانشکدة اقتصاد و امور اداری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22059/acctgrev.2017.220346.1007490
چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر شناسایی و پیش‎بینی کشف تقلب مالی با استفاده از میزان تطابق‎پذیری و انحراف صورت­های مالی از قانون بنفورد است. در این رابطه، داده­های 98 شرکت پذیرفته‎شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازۀ زمانی 1393- 1384 (980 مشاهده) بررسی شد. برای دستیابی به اهداف پژوهش، سه فرضیه تدوین گردید و از مدل رگرسیون چندمتغیرۀ خطی و لاجیت استفاده شد. نتایج آزمون فرضیۀ اول نشان می­دهد توزیع ارقام صورت­های مالی از قانون بنفورد تبعیت می­کند؛ در واقع می­توان از این قانون برای بررسی سوء جریان در صورت­های مالی استفاده کرد. براساس یافته­های آزمون فرضیۀ دوم، انحراف بالای صورت­های مالی از قانون بنفورد، نشان‎دهندۀ وجود تقلب مالی است.  نتایج فرضیۀ سوم نشان می­دهد در سال کشف تقلب، میزان انحراف از قانون بنفورد نسبت به سال­های قبل از کشف تقلب کاهش می­یابد؛ در واقع ناتوانی مدیران در دستکاری مجدد ارقام در سال کشف تقلب، موجب کاهش انحراف صورت­های مالی از قانون بنفورد نسبت به سال­های قبل از آن شده است.