جانشینی سیال و مدلسازی پیشرو لرزهای در یکی از مخازن ماسهسنگی ایران
نویسندگان
1 دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
2 دانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکده های فنی دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
doi
چکیده
مشاهده تغییرات ایجاد شده در خواص سیگنال لرزهای که وابسته به تولید هیدروکربور، سیال جایگزین شده و شرایط مخزن است، عملیات لرزهنگاری مجدد میادین هیدروکربوری را بهمنظور پایش حین سناریوهای تزریق پیشنهاد میکند. عمر بسیاری از مخازن هیدروکربوری ایران به نیمه دوم تولید خود رسیده است؛ از اینرو این امکان در فواصل زمانی مشخص (برای انجام لرزهنگاری چهار بعدی) باید بررسی شود. برای این منظور ابتدا با استفاده از دادههای پتروفیزیکی، مدل فیزیک سنگ مناسب برای محاسبه خواص کشسانی سنگ ساخته میشود. بعد از اعمال جانشینی سیال و با استفاده از مدلسازی پیشرو لرزهای، خواص کشسانی محاسبه شده به خواص لرزهای مخزن مرتبط شود. در نهایت، امکان عملیات لرزهنگاری مجدد براساس تغییرات ایجادشده در خواص لرزهای مخزن بررسی میشود. در این مقاله که درباره بررسی یکی از مخازن نفتی ماسهسنگی ایران است، برای محاسبه خواص کشسانی سنگ خشک از دو مدل فیزیک سنگ گسمن و مدل هرتز- میندلین (با استفاده از حد پایین هشین- اشتریکمن) در یکی از چاههای میدان استفاده شده است. سناریوی منتخب برای جانشینی سیال با توجه به بیشترین تغییرات دامنه لرزهای، جانشینی 30 درصدی گاز با نفت است. پس از جانشینی سیال، مدل گسمن با اشباعشدگی همگن، کاهش 17 درصدی و مدل میانگین بهبودیافته حدهای بالا و پایین هشین- اشتریکمن کاهش 13 درصدی سرعت موج تراکمی را نسبت به شرایط برجا نشان میدهند، اما کاهش سرعت موج تراکمی در اشباعشدگی ناهمگن حدود 3 درصد است. نتایج مدلسازی پیشرو لرزهای نشان میدهد اگر حدود 30 درصد گاز جانشین نفت شود و توزیع سیال همگن باشد، تغییرات سیگنال لرزهای در بخش مخزنی و تأخیر زمان ایجادشده در لایههای زیرین مخزن قابل مشاهده است و امکان برداشت مجدد عملیات لرزهنگاری وجود دارد، اما اگر توزیع سیال ناهمگن باشد، این امکان با جانشینی بیشتر گاز با نفت فراهم خواهد شد.
