بررسی خواص فیزیکی و امواج بلند ساحلی خزر جنوبی

نویسندگان

1 فیزیک دریا، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران،

2 فیزیک دریا، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران

3 فیزیک دریا، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران

doi
چکیده

این پژوهش به بررسی پارامترهای فیزیکی آب‌های حوزه خزر جنوبی و امکان رخداد امواج کلوین ساحلی در دریای خزر به‌کمک داده‌های ADCP، CTD، داده‌های هواشناسی، تراز سطحی و تصاویر ماهواره‌ای می‌پردازد. بررسی‌ها نشان می‌دهد بیشترین اثرپذیری ساختار چینه‌بندی حوزه جنوبی به‌دلیل تغییرات دمایی در این حوزه است و عامل شوری نقش کلیدی بازی نمی‌کند. ترموکلاین فصلی در حدود دو ماه از سال (بهمن و اسفند) در این حوزه ناپدید می‌شود و دوباره با گرم شدن هوا توسعه می‌یابد. داده‌های دستگاه سرعت‌سنجی نشان می‌دهد اندازه مؤلفه u سرعت بیشتر از مؤلفه v سرعت است و تا حدود دو برابر هم می‌رسد. منحنی چگالی طیفی سرعت‌سنج نشان می‌دهد که در این حوزه، بیشینه‌های چند ساعته تا چند روزه وجود دارند. در این پژوهش بیشینه­هایی با دوره‌های 30، 40، 48 و 60 ساعت جزء امواج کلوین محسوب می­شوند. در گام بعد، با بررسی داده‌های تراز سطحی، تصاویر ماهواره‌ای و داده‌های باد، دیده شد که بیشینه‌های گفته‌شده درباره امواج کلوین، در بیشینه‌های چگالی طیفی باد و تراز سطحی هم مشاهده می‌شوند. امواج کلوین دو مد باروتروپیکی و باروکلینیکی دارند ولی به‌احتمال‌زیاد، مد باروکلینیکی در این حوزه از اهمیت بیشتری برخوردار است. برای مد باروکلینیکی، شعاع تغییر شکل راسبی حدود 20 کیلومتر و سرعت گروه حدود 2/1 متر بر ثانیه تخمین زده شده است. شایان ذکر است که با توجه به این دوره‌ها، طول‌موج امواج در خزر جنوبی از 129 تا 259 کیلومتر متغیر بود که این موضوع با تصاویر ماهواره‌ای Aviso همخوانی نسبتاً خوبی دارد.