طراحی الگوی توسعه مراکز مدیریت مهارت‌آموزی، مشاوره شغلی و کاریابی تخصصی دانشگاه‌ها و ‏مراکز آموزش عالی ایران

نویسندگان

1 گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکترا، گروه مدیریت وکارآفرینی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.48308/jcoc.2026.242495.1541
چکیده

هدف: این پژوهش با هدف طراحی الگویی بومی‌سازی‌شده برای توسعه مراکز مدیریت مهارت‌آموزی، مشاوره شغلی و کاریابی تخصصی در دانشگاه‌های ایران، با تأکید بر رفع شکاف‌های ساختاری بین آموزش عالی و بازار کار، انجام شد. روش: با استفاده از روش کیفی نظریه داده‌بنیاد، داده‌های لازم از ۱۸ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با مدیران مراکز، خبرگان دانشگاهی، کارآفرینان و مشاوران شغلی، تا دستیابی به اشباع نظری جمع‌آوری و در سه مرحله کدگذاری باز (۶۳ کد)، محوری (۱۱ مقوله) و گزینشی با نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شد. یافته‌ها: الگوی نهایی، توسعه مراکز مدیریت مهارت‌آموزی، مشاوره شغلی و کاریابی ‏تخصصی را به‌عنوان پدیده مرکزی معرفی کرد که در قالب عوامل علی (نیاز به آموزش‌های عملی و تخصصی، توسعه مهارت‌های نرم و کارآفرینی)، عوامل زمینه‌ای ‏‏(زیرساخت‌های ناکافی، ‏موانع فرهنگی و سازمانی، ناهماهنگی با بازار کار)، عوامل مداخله‌گر (محدودیت‌های ‏مالی، سیاست‌گذاری‌های ناکارآمد، کمبود ‏نیروی متخصص)، راهبردها (نیاز به فناوری و نوآوری، برنامه‌ریزی و ‏ارزیابی) و پیامدها (توسعه مهارت‌های نرم و کارآفرینی، ‏همکاری با صنعت و کارفرمایان) تبیین می‌شود. این الگو روابط پارادایمی بین عوامل علی و مداخله‌گر را تبیین می‌کند که توسعه مراکز را از طریق راهبردهای نوآورانه به پیامدهای اشتغال‌زایی هدایت می‌نماید. نتیجه‌گیری: الگوی پیشنهادی، با وجود هم‌خوانی با ادبیات جهانی و بومی‌سازی برای ایران، موفقیت این الگو مستلزم ارزیابی تجربی و حمایت سیاست‌گذاران است تا به‌عنوان نقشه راهی عملی برای تسهیل انتقال دانشجویان به بازار کار عمل کند.