تعیین رابطه تبخیر با استفاده از عدد بی‌بعد لوئیس به منظور بهره وری منابع آبی در مدیریت شهری

نویسندگان

1 گروه مکانیک، دانشکده مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار، گروه مکانیک، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

3 گروه مکانیک، دانشکده مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد، ایران

4 استادیار، گروه مکانیک، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

5 استادیار، گروه مکانیک، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

doi
10.22034/jgeoq.2023.284686.3062
چکیده

تبخیر عامل مهمی در مدیریت منابع آب است و با محاسبه دقیق آن می‌توان راهکارهای مؤثری در جهت کاهش اثرات خشک‌سالی و به‌منظور حفاظت منابع آب اجرا نمود و این امر در برنامه ریزی منابع آبی در راستای بهره وری محصولات کشاورزی بسیار موثر می‌باشد. به دلیل کمبود ایستگاه‌های تبخیر سنجی و عدم وجود آمار کافی از تبخیر، روش‌های تجربی برآورد تبخیر از سطح آزاد مایع توسط محققین مختلف پیشنهادشده است این روابط علاوه بر اصلاح مقدار تبخیر اندازه‌گیری شده از تشت، می‌تواند در مدت‌زمان کوتاه نتایج قابل‌اعتمادتری در تخمین تبخیر از پهنه‌های آبی داشته باشد. در این تحقیق با استفاده از عدد بی‌بعد لوئیس (Le) و بررسی داده‌های ده‌ساله، رابطه‌ی تخمین تبخیر پیشنهاد می‌گردد و با روابط تجربی اسمنی-بشیرنژاد-شهابی 1، جنسن-هیز، استیفنز-استوارت و هامون مقایسه گردید که رابطه پیشنهادی نقاط ضعف روابط تجربی پیشین را رفع و اختلاف فاحش با آن‌ها را اصلاح نمود. تجزیه و تحلیل نتایج با پارامترهای آماری انجام گرفت و کلیه پارامترها بیانگر بهینه بودن رابطه تجربی تحقیق فعلی می‌باشد. آماره‌های RMSE، MAD، MSE، MAPE و ضریب همبستگی (R) رابطه تجربی تحقیق فعلی دارای مقادیر 959/139، 406/107، 615/19588، 615/4 و 42/0 می‌باشد که نسبت به چهار رابطه تجربی دیگر بهبود پیدا کرده و قابل اتکاتر می‌باشد. نکته قابل توجه در نتایج بدست آمده از این تحقیق استفاده از عدد بی بعد لوئیس است که علاوه بر سادگی، پیش‌بینی منحصر به فردی نسبت به سایر روشها را دارد.