اعتباریابی متقاطع مقیاس چهارگانه های تاریک در محیط کار

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 ارشد روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.

3 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.

4 کارشناس ارشد علوم اقتصادی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.48308/jcoc.2026.242829.1548
چکیده

هدف: صفات چهارگانه تاریک شخصیت شامل خودشیفتگی، ماکیاولیسم، جامعه‌ستیزی و دیگرآزاری، پیامدهای مخرب برای افراد و سازمان‌ها دارند. هدف پژوهش، اعتباریابی متقاطع و بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه فارسی مقیاس چهارگانه‌های تاریک در محیط کار بود.روش: پژوهش توصیفی– همبستگی و اعتباریابی متقاطع بود. مقیاس چهارگانه‌های تاریک (تیبو و کلووی، ۲۰۲۰) پس از اخذ مجوز، با ترجمه– بازترجمه، بررسی روایی صوری و محتوایی و آزمون مقدماتی روی ۳۰ نفر به فارسی برگردانده شد. جامعه آماری ۴۰۰ نفر از کارکنان تبریز بود که به دو زیرنمونه ۲۰۰ نفری تقسیم شد. تحلیل عاملی اکتشافی با SPSS 22 انجام و ساختار عاملی با نسخه اصلی مقایسه شد. تحلیل عاملی تأییدی با LISREL 8 برازش مدل چهارعاملی را بررسی کرد. روایی همگرا با مقیاس صفات چهارگانه تاریک شخصیت (یوسفی و ایمان‌زاد، ۱۳۹۷) سنجیده شد.یافته‌ها: تحلیل اکتشافی چهار عامل با ۲۴ ماده استخراج کرد که ۶۱٪ واریانس را تبیین نمود و با نسخه اصلی همسو بود. پایایی عامل جامعه‌ستیزی 72/0 بود که کمی پایین‌تر از نسخه اصلی 75/0 است. آلفای کرونباخ مؤلفه‌ها 69/0 تا 87/0 و کل مقیاس 89/0، ضریب دو نیمه‌سازی مؤلفه‌ها 66/0 تا 75/0 و کل مقیاس 79/0 بود. تحلیل تأییدی برازش مدل چهارعاملی را تأیید کرد (91/0= NFI، 94/0= CFI، 05/0= RMSEA).نتیجه‌گیری: نسخه فارسی دارای روان‌سنجی مطلوب و اعتبار فرهنگی است و برای گزینش و مدیریت کارکنان، پیشگیری از رفتارهای مخرب و کنترل قلدری در سازمان‌ها و ادارات ایران کاربردی است.