فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

افزایش روزافزون نیازهای انسانی به کالاها و خدمات اکولوژیک طی چند دهه گذشته منجر به افزایش توجه به مدیریت تالاب‌ها گردیده است و امروزه مدیریت اکوسیستم تالاب­ها یکی از رویکردهای مدیریت سرزمین محسوب می­شود. هدف از این تحقیق بررسی شاخص‌های مدیریت جامع تالاب هامون با استفاده از تحلیل عاملی است. این پژوهش به روش اسنادی و پیمایشی و با استفاده از پرسشنامه در روستاهای شهرستان­های هامون و نیمروز اجرا گردید که در طی آن ضمن بازدید و مشاهدات میدانی از روستاها، از مردم بومی منطقه پرسشگری به عمل آمده است. جامعه آماری پژوهش شامل 1987 خانوار روستایی از حاشیه کوه خواجه و تالاب هامون است که بر اساس فرمول کوکران تعداد 321 خانوار به عنوان نمونه انتخاب شدند. بدین منظور سه شاخص اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی جهت مدیریت تالاب هامون انتخاب گردید. در این تحقیق از آزمون­های T مستقل و تحلیل عامل اکتشافی در نرم­افزار SPSS24 برای تجزیه‌وتحلیل داده­ها استفاده شد. نتایج روایی پرسشنامه­ها به­صورت نظری و بر اساس دیدگاه متخصصان و اساتید دانشگاه تأیید و پایایی آن طبق ضریب آلفا کرونباخ برابر با 833/0 به دست آمد. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که بین شهرستان­های هامون و نیمروز از لحاظ ابعاد اقتصادی، اجتماعی و مشارکتی و زیست‌محیطی تفاوت معناداری وجود دارد. میزان بارعاملی برای بعد اقتصادی برابر 95/0، بعد اجتماعی-مشارکتی برابر 97/0 و بعد زیست‌محیطی برابر 85/0 به دست آمد که نشان­دهنده این است که بعد اجتماعی - مشارکتی و شاخص­های آن نظیر احیاء کشاورزی با استفاده از قابلیت تالاب و انواع مشارکت‌ها در این زمینه بیشترین نقش و تأثیر از لحاظ مدیریت بر تالاب بین‌المللی هامون را دارا می‌باشند.