فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پوشش گیاهی نه­تنها به‌عنوان یک شاخص مستقیم از وضعیت اکوسیستم‌های زمینی به کار گرفته می­شود، بلکه تغییرات محیطی محلی و جهانی را نیز به نمایش می­گذارد. خشک‌سالی و نوسانات شدید اقلیمی یکی از عوامل مهم در تغییرات پوشش گیاهی است. در این پژوهش سعی شده است که تأثیر نوسانات اقلیمی بر پویایی پوشش گیاهی شهرستان اشتهارد کرج مورد ارزیابی قرار گیرد. بدین منظور ابتدا با استفاده از داده‌های بارش و دمای 8 ایستگاه هواشناسی در بازه زمانی 1998 تا 2022 شاخص بارش- تبخیر و تعرق استانداردشده (SPEI) در بازه زمانی 3، 6، 9 و 12 ماهه محاسبه و برای محدوده موردمطالعه پهنه‌بندی صورت گرفت. سپس رابطه این شاخص‌ها با شاخص پوشش گیاهی بهبودیافته (EVI) در ماهی که دارای بیشترین میانگین این شاخص است، بررسی شد. در نهایت با استفاده از شاخص احتمال آسیب‌پذیری پوشش گیاهی (PVVI) میزان آسیب‌پذیری پوشش گیاهی ارزیابی شد. نتایج نشان داد که در 9/68 درصد محدوده موردمطالعه SPEI سه ماهه، قوی‌ترین رابطه را با پوشش گیاهی نسبت به SPEI سایر بازه­های زمانی دارد و اکثر نواحی کوهستانی جنوب شهرستان اشتهارد در این کلاس قرار می­گیرند. همچنین نتایج ارزیابی شدت تغییرات نشان داد که 3/20 و 6/18 درصد از محدوده موردمطالعه نیز به ترتیب در کلاس­های شدت تغییرات زیاد و خیلی زیاد قرار گرفته‌اند که عموماً در کمربند میانی از غرب تا شرق محدوده موردمطالعه متمرکز شده‌اند. نتایج حاصل از ارزیابی احتمال آسیب‌پذیری پوشش گیاهی نیز حاکی از آن است که الگوی کلی احتمال آسیب‌پذیری پوشش گیاهی تا حد قابل قبولی مشابه الگوی نقشه شدت تغییرات پوشش گیاهی نسبت به خشک‌سالی است که این مطلب کارایی شاخص PVVI را نشان می­دهد. به‌طورکلی نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که تحلیل داده­های سنجش‌ازدور امکان شناسایی نواحی دارای پوشش گیاهی حساس‌تر به نوسان اقلیم را فراهم می­نماید.