تحلیل ‌مکانی پتانسیل مناطق آبی ‌برای ‌ایجاد طرح‌های کوچک ‌تامین‌آب در محدوده جنوب شرقی استان بوشهر

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

2 گروه مهندسی آب، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

3 گروه مهندسی آب، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

doi
10.22034/iwm.2023.2010245.1102
چکیده

مکان‌یابی و احداث طرح‌های کوچک آبی در مناطق گرم و خشک کشور که با کمبود آب مواجه هستند، بسیار حائز اهمیت است. این طرح‌ها به لحاظ تکنولوژی ساده ساخت، هزینه‌های مطالعاتی و اجرایی پائین، مشارکت‌های مردمی، بهره‌برداری و نگهداری ساده و اثرات محیط‌زیستی نسبت به دیگر طرح‌های ذخیره و تأمین آب از محبوبیت بیشتری در بین کشاورزان برخوردار است. هدف از مطالعه حاضر، تحلیل مکانی مناطق آبی بالقوه و دارای پتانسیل ایجاد طرح‌های کوچک تأمین آب در محدوده جنوب شرقی استان بوشهر است. بدین منظور معیارهای مؤثر در وقوع سیلاب در نظر گرفته شد. سپس با وزن‌دهی و اولویت‌بندی پارامترهای مؤثر و در نظر داشتن سایر شرایط محیطی و همپوشانی اطلاعات مکانی، آسیب‌پذیری محدوده موردمطالعه کلاس‌بندی گردید. نتایج نشان داد که از نظر خطر آسیب‌پذیری می‌توان منطقه را به پنج پهنه با خطر آسیب‌پذیری بسیار کم، کم، متوسط، زیاد و بسیار زیاد تقسیم نمود و بیش از یک‌سوم منطقه (7/36 درصد) دارای خطر زیاد تا بسیار زیاد سیل‌خیزی است. در نهایت بر اساس نقشه‌های ایجادشده و موقعیت چاه‌ها و آبراهه­ها و سایر معیارهای کیفی و مدیریتی، 25 مکان مناسب جهت ایجاد طرح‌های کوچک تأمین آب پیشنهاد گردید. در پایاب 23 نقطه پیشنهادی حدود 4217 هکتار اراضی تحت کشت گندم دیم وجود دارد و در حال حاضر میزان برداشت محصول گندم دیم به‌طور متوسط 3/1 تن در هکتار است که در صورت اجرا شدن طرح‌های مناسب تأمین آب می‌تواند میزان برداشت به حدود 16000 تن در سال برسد. لذا می‌توان با ایجاد طرح‌های تأمین آب مناسب افزایش تولید محصول را نیز انتظار داشت.