فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این پژوهش، ارائه پاسخ‌های مدیریتی در مورد راهبرد بهبود وضعیت منابع آب زیرآبخیز اسکندری با رویکرد چارچوب منطقی می‌باشد؛ بنابراین، ابتدا با استفاده از شاخص فالکن مارک وضعیت منابع آب زیرآبخیز اسکندری مورد بررسی قرار گرفت. سپس با شناسایی ذینفعان و تشکیل کارگاه‌هایی، درخت مشکلات و اهداف برای راهبرد موردنظر ترسیم و ماتریس چارچوب منطقی بر اساس درخت اهداف تهیه شد. درنهایت، اولویت‌بندی و انتخاب پاسخ‌ها با استفاده از روش پرسش‌نامه و آزمون فریدمن انجام پذیرفت. نتایج پژوهش نشان داد که میزان آب تجدیدپذیر به ازای هر نفر، 60/637 مترمکعب است که بر اساس طبقه‌بندی ارائه‌شده توسط فالکن مارک، زیرآبخیز اسکندری در طبقه کم‌آبی قرار دارد. در ادامه نتایج چارچوب منطقی نشان داد، پاسخ توسعه برنامه‌های تخصیص بهینه مصرف آب و تنظیم حق‌آبه بیش‌ترین امتیاز را با توجه به شاخص‌ها و معیارهای در نظر گرفته‌شده به خود اختصاص داده است. پاسخ‌های تقویت سازوکارهای نظارتی و اجرایی و اصلاح قوانین و مقررات صدور مجوزهای بهره‌برداری و هم‌چنین، تهیه و تدوین برنامه مدیریت جامع منابع آب، اولویت‌های بعدی را از نظر بهبود وضعیت به خود اختصاص دادند. ضمن اینکه نتایج حاصل از آزمون معناداری، دلالت بر اثر معنی‌دار پاسخ‌های مدیریتی را در سطح پنج درصد (P=0.00) نشان می‌دهد. درمجموع؛ به دلیل مؤثر نبودن راهکارها در سال‌های اخیر، اجرای برنامه مدیریت جامع زیرآبخیز اسکندری از طریق رویکرد چارچوب منطقی و مشارکت تمامی ذینفعان به‌منظور بهره‌برداری اصولی و پایدار منابع آب پیشنهاد می‌شود. هم‌چنین، تقویت قوانین نظارتی به‌منظور رعایت حق‌آبه و دسترسی بیش‌تر عدالت در بهره‌برداری پیشنهاد می‌شود. ضمن اینکه، به‌منظور کاهش کم‌آبی و بهبود وضعیت در حوضه، پیشنهاد می‌شود سیاست‌های بخش آب در یک بستر بزرگ‌تر و با همکاری‌های درون و برون‌سازمانی انجام شود.