بررسی موانع مشارکت جوامع محلی در اجرای پروژههای آبخیزداری در حوضه سرابباغ استان ایلام
نویسندگان
1 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات منابع طبیعی و آبخیزداری مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران
2 دانشیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
doi
10.22034/iwm.2023.1999984.1072چکیده
هدف از انجام این تحقیق، شناسایی عوامل مؤثر بر شاخص ها و زیر شاخص های کاهش میزان مشارکت مردمی در فعالیت های منابع طبیعی و آبخیزداری، شناخت انتظارات و نیازهای جامعه محلی و درنهایت ارائه راهکارهای علمی و فنی با هدف افزایش میزان مشارکت مردمی در منطقه سراب باغ شهرستان آبدانان است. در این تحقیق شاخصهای تأثیرگذار شامل 4 شاخص اقتصادی، اجتماعی، طراحی- اجرایی و آموزشی- ترویجی و با 12 زیر شاخص تعیین و دستهبندی شدند. اطلاعات لازم در این پژوهش به صورت پیمایشی و با استفاده از ابزار پرسشنامه، مصاحبه و نشست های متعدد با افراد جامعه و خبرگان محلی جمع آوری شد. برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران، برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرمافزار SPSS و برای بررسی پایایی پرسشنامه از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شد. نتایج نشان داد که در حوضه سراب باغ، شاخصهای اقتصادی، طراحی و اجرایی نقش بیشتری را در عدم مشارکت مردم نسبت به شاخصهای آموزشی و ترویجی و اجتماعی دارند. همچنین از نظر کارشناسان، زیرشاخص نادیده گرفتن درآمد مردم به عنوان انگیزه اقتصادی مستقیم و عدم توجه به سازمان های غیردولتی به ترتیب با میانگین رتبه 35/9 و 69/3 بیشینه و کمینه اهمیت را در عدم مشارکت مردم به خود اختصاص دادهاند. از نظر جوامع محلی نیز زیرشاخص های نادیده گرفتن درآمد مردم به عنوان انگیزه اقتصادی مستقیم و عدم توجه به سازمان های غیردولتی به ترتیب با میانگین رتبه 02/9 و 68/4 بیشینه و کمینه اهمیت را در عدم مشارکت مردم به خود اختصاص دادهاند. نتیجه کلی نظرسنجی از جوامع محلی حاکی از آن است، عواملی چون اجرای پروژه های چندمنظوره و در نظر داشتن منافع آبخیزنشینان میتواند زمینهساز اعتماد و جلب مشارکت فعال مردم در پروژههای آبخیزداری حوضه گردد.