فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه تغییرات اقلیمی با تغییر الگوی بارشی، افزایش رخداد سیلاب شهری را به دنبال داشته است. شبکه جمع‌آوری رواناب شهری به‌عنوان زیرساخت اصلی کنترل و دفع سیلاب نیازمند پایش مستمر وضع موجود و پیش‌بینی شرایط آتی است. ابزارهای توسعه کم اثر (LIDs) به‌عنوان راهکاری نوین به همین منظور شناخته می‌شود. در این پژوهش شبکه جمع‌آوری رواناب منطقه 10 شهرداری تهران با استفاده از نرم‌افزار SWMM در شرایط موجود و آتی شبیه‌سازی شد. از داده‌های بارشی ایستگاه سینوپتیک مهرآباد تحت دوره‌های بازگشت 2، 5 و 10 سال جهت اطلاعات بارشی وضع موجود استفاده شده است. 5 مدل از مدل‌های اقلیمی گزارش ششم که بیش‌ترین قرابت را با داده‌های تاریخی مهرآباد داشتند، بسط داده شدند و بدبینانه‌ترین سناریو به‌عنوان اطلاعات بارشی شرایط آتی استفاده شد. سپس عملکرد شبکه با استفاده از شاخص‌های آسیب‌پذیری و اطمینان‌پذیری بررسی شد. نتایج شبیه‌سازی در وضع موجود نشان داد که با افزایش دوره بازگشت از 2 تا 10 سال، آسیب‌پذیری از ۱۰٫۴ تا ۱۲٫۲ درصد افزایش‌یافته و اطمینان‌پذیری از ۹۷٫۵ تا ۹۵٫۸ درصد کاهش‌یافته است. در شبیه‌سازی شرایط آتی نیز شاخص آسیب‌پذیری در دوره‌های بازگشت 5 و 10 سال، ۱۲٫۷ و ۱۳٫۹ درصد و شاخص اطمینان‌پذیری نیز ۹۵٫۳ و ۹۴٫۳ به دست آمد. سپس دو ابزار توسعه کم اثر جوی باغچه و روسازی نفوذپذیر جهت بهبود عملکرد شبکه انتخاب و تحت سه سناریو به مدل شبه ساز معرفی شد. نتایج نشان داد که پس از به‌کارگیری LIDs حجم رواناب کل کاهش‌یافته به‌طوری‌که در سناریو اول میانگین ۱۰٫۵ درصد، در سناریو دوم میانگین 17 درصد و در سناریو سوم میانگین 21 درصد از حجم رواناب کل کاسته شده است. این کاهش حجم رواناب موجب کاهش آسیب‌پذیری تا ۸٫۳ درصد و افزایش اطمینان‌پذیری تا ۹۸٫۹ درصد شده است. این پژوهش نشان داد که ابزارهای توسعه کم اثر، راهکاری مؤثر جهت رفع مخاطرات ناشی از تغییرات اقلیم است.