راهبرد کریدوری چین در رقابت ژئوپلتیک با آمریکا
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای گروه روابط بین الملل، واحد تهران-شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه حقوق، واحد تهران-شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه مطالعات منطقهای، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jpq.2026.391534.1008314چکیده
راهبرد کریدوری چین در رقابت ژئوپلیتیک با آمریکا، یکی از مهمترین تحولات در ساختار روابط بینالملل به شمار میرود، لذا هدف پژوهش این پیش، تبیین راهبردهای کریدوری چین در این خصوص خواهد بود. این پژوهش با بهرهگیری از روشکیفی با رویکرد تحلیلی-تبیینی تهیه و به بررسی این موضوع میپردازد که اصولاً چین با اجرای پروژههای عظیم زیرساختی مانند ابتکار کمربند و راه تلاش دارد شبکهای از مسیرهای تجاری را در سطح جهانی ایجاد کرده و با تسهیل حملونقل و اتصال مناطق مختلف، نفوذ ژئوپلیتیکی خود را افزایش دهد. این راهبرد، کریدورهای زمینی و دریایی را شامل میشود و هدف آن اتصال چین به آسیای میانه، خاورمیانه، آفریقا و اروپا است. در مقابل، آمریکا این پروژهها را بهعنوان تهدیدی برای موقعیت هژمونیک خود و نظم بینالمللی تحت رهبری غرب تلقی میکند و از طریق سیاستهایی مانند ارائه طرحهای جایگزین و محدودسازی نفوذ چین، به مقابله برمیخیزد. یافتهها نشان میدهد که توسعه کریدورهای تجاری چین نه تنها اهداف اقتصادی، بلکه اهداف ژئوپلیتیکی از جمله کاهش وابستگی به مسیرهای دریایی تحت کنترل آمریکا و ایجاد وابستگی اقتصادی کشورهای همکار به چین را دنبال میکند. در مقابل، آمریکا با تقویت اتحادهای منطقهای و ترویج طرحهای مشابه سعی دارد مانع نفوذ بیشتر چین شود. نتایج همچنین موید این است که رقابت کریدوری چین و آمریکا پیامدهای عمیقی بر موازنه قدرت جهانی، نظامهای اقتصادی منطقهای و ساختار ژئوپلیتیک خواهد داشت و مناطق هدف این پروژهها به صحنهای برای رقابت استراتژیک دو قدرت تبدیل شدهاند.