فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مهاجرت پدیده‌ای جهانی است که به دلایل متنوعی از جمله تحصیل، در کشورهای مختلف صورت می‌گیرد. یکی از اشکال رایج آن، مهاجرت تحصیلی است که در آن، دانشجویان با چالش‌هایی متأثر از تفاوت‌های ساختاری، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی میان کشور مبدأ و مقصد مواجه می‌شوند. این پژوهش با هدف بررسی و واکاوی چالش‌های تحصیلی دانشجویان دختر افغانستانی در دانشگاه‌های تهران انجام شده است. مطالعه حاضر با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون صورت گرفته و ابزار گردآوری داده‌ها، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بوده است. جامعه پژوهش، کلیه دانشجویان دختر افغانستانی مشغول به تحصیل در تهران را دربر می‌گیرد که از میان آن‌ها، تا رسیدن به اشباع نظری، با ۱۴ نفر مصاحبه انجام شد. مصاحبه‌ها پس از پیاده‌سازی، در سه مرحله (کدگذاری پایه، فراگیر و سازمان‌دهنده) تحلیل گردید و در نهایت، ۳۰ کد نهایی استخراج شد. این کدها شامل تجربه‌های مثبت و منفی، استادمحوری، احساس بیگانگی، فشارهای مالی، برخوردهای تبعیض‌آمیز، اضطراب، چالش‌های اداری، عوامل سیاسی، فرهنگی و اقتصادی، نبود حمایت از سوی سفارت، ضعف در ارتباطات اجتماعی، دیدگاه‌های منفی جامعه میزبان، و استقامت دانشجویان در برابر موانع بوده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که هر گروه از چالش‌ها با عوامل متناظر خود شکل گرفته‌اند؛ به‌گونه‌ای که، برای مثال، چالش‌های اقتصادی ریشه در بسترهای اقتصادی دارند. این امر نشان می‌دهد که تجربه تحصیلی دانشجویان مهاجر، برآیند پیچیده‌ای از ساختارها و عوامل چندسطحی است.