فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه رویکرد مدیریت جامع حوزه‌های آبخیز به‌عنوان الگویی مرجع و قابل استناد مورد پذیرش خبرگان علمی، مدیران اجرایی، سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان کشور قرارگرفته است. از دیدگاه بسیاری از خبرگان و کارشناسان منابع طبیعی و محیط‌زیست محدودۀ سرزمینی ایران در محاصرۀ مجموعه‌ مخاطرات طبیعی، اقلیمی و اجتماعی مرتبط با حوزه‌های آبخیز است. در شرایطی که هر یک از این مخاطرات به‌تنهایی می‌توانند موجب بروز بحران‌‌های محیط‌زیستی، اقتصادی و اجتماعی شوند، تحلیلی اکتشافی و ارائۀ توصیه‌های سیاستی و اجرایی جهت مدیریت جامع حوزه‌های آبخیز ایران به‌عنوان مهم‌ترین واحد مدیریتی پذیرفته‌شده در طبیعت اهمیت دارد. پرداختن به ابعاد جامعیت و چالش‌های رویکرد مدیریت جامع ازآن‌رو ضرورت دارد که بدون رفع این چالش‌ها، دسترسی به مدیریت یکپارچه و جامع حوزه‌های آبخیز میسر نخواهد بود. در این پژوهش که از نظر هدف، بنیادی و از لحاظ ماهیت و روش توصیفی - تحلیلی است، پس از بررسی منابع کتابخانه‌ای مرتبط با مفهوم مدیریت جامع حوزه‌های آبخیز در ایران، شش بُعد جامعیت شامل انسجام سازمانی، به‌هم‌پیوستگی مرزهای طبیعی، یکپارچگی قوانین و مقررات، عناصر مورد مدیریت، عوامل موردبررسی و اجزاء بوم‌سازگان احصاء شد، پس از ارزیابی ابعاد فوق با استفاده از روش دلفی فازی و تأیید توسط خبرگان، تحلیل محتوای 58 طرح‌ آبخیزداری و مدیریت حوزه ­های آبخیز انجام شد و درنهایت توصیه‌های سیاستی ارائه شد. به‌کارگیری توصیه‌های ارائه‌شده می‌تواند موجب به‌هم‌پیوستگی، انسجام مدیریتی، دید همه‌جانبه، هماهنگی نهادهای تصمیم گیر، ارتقای اثربخشی سیاست‌ها و قوانین، رضایت اهالی، هم‌گرایی فعالیت‌های برنامه‌ریزان و آبخیزنشینان و درنهایت بهبود مسئولیت اجتماعی و مشارکت گستردۀ گروداران در مدیریت حوزه‌های آبخیز شود.