رابطه علم و تکنولوژی: بازسازی و بسط دیدگاه دیوید میلر
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری فلسفه علم و فناوری پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
doi
10.30465/ps.2025.50787.1757چکیده
اگر هدف علم را شناخت واقعیت و تکنولوژی را تغییر واقعیت برای تحقق مقاصد در نظر بگیریم، این پرسش پیش رو است که علم و تکنولوژی چه رابطهای با هم دارند و چه نقشی در پیشرفت یکدیگر ایفا میکنند؟ ما در این مقاله تحت تأثیر مقالهی بهکارگیری علم دیوید میلر و با اختیار رویکرد عقلانیت نقاد، نشان میدهیم که علم برای تکنولوژی نه تنها کافی نیست بلکه از جهت منطقی ضروری هم نیست و نقش علم در تکنولوژی، نقادانه و الهامبخش و حتی در مواردی گمراهکننده است. در تکمیل دیدگاه میلر، استدلال خواهیم کرد که تکنولوژی نیز برای علم کافی و از جهت منطقی ضروری نیست. علم قطعی نیست و تکنولوژی میتواند برای آن نقش نقادانه ایفا کند. همچنین برخی تکنولوژیها میتواند الهامبخش علم باشد. به این نکته نیز توجه میدهیم که در مواردی پیشرفت تکنولوژی میتواند مانع پیشرفت علم شود.