تأثیر پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو بر بازدارندگی اروپا در برابر روسیه

نویسندگان

1 دانشیار گروه مطالعات منطقه‌ای علوم سیاسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری مطالعات منطقه‌ای،‌ دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jpq.2025.389174.1008281
چکیده

دو کشور فنلاند و سوئد به‌ترتیب در آوریل 2023 و مارس 2024 به ناتو پیوستند. این رویداد تأثیرات زیادی بر وضعیت بازدارندگی اروپا و غرب در مقابل روسیه دارد که تحلیل این موضوع را ضروری می‌نماید. این امر در پی رقابت ژئوپلیتیک بین ناتو و روسیه که سالیان متمادی از مهم‌ترین مسائل بین‌المللی بوده رخ داد. بنابراین، سؤال این پژوهش این است که پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو چگونه بر بازدارندگی در برابر روسیه تأثیر می‌گذارد؟ سؤال مذکور بر اساس این فرضیه بررسی می‌شود که پیوستن فنلاند و سوئد شرایطی را به‌وجود می‌آورد که در آن به‌دلیل ضمانت‌های امنیتی ناتو از جمله بند 5 مربوط به دفاع جمعی، افزایش ظرفیت‌های نظامی ناتو، ایجاد دسترسی ژئوپلیتیک بهتر برای آن و هشداردهی به روسیه توان بازدارندگی بازیگران غربی در برابر این کشور را افزایش می‌دهد. روش پژوهش از نوع کیفی و مطالعة موردی است و پژوهشگران موضوع تحقیق خود را با استفاده از نظریة بازدارندگی مشروط بر اساس دیدگاه الکساندر جورج و ریچارد اسموک تحلیل می‌کنند. در این چارچوب، برای ارزیابی بازدارندگی اعمال‌شده از عناصر ظرفیت نظامی، دسترسی ژئوپلیتیک، ارتباط ، ادراک رقیب (روسیه) و زمینه‌های تاریخی استفاده می‌شود تا تحلیلی نظام‌مند از پدیدة مورد بررسی ارائه شود. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که واقعیت‌های مربوط به زمینه‌های تاریخی و ادراک روسیه از اقدامات غرب می‌تواند تا حدودی بازدارندگی غرب علیه روسیه را تعدیل کند.