فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پردازش پیش‌بینانه ادراک‌حسّی را برمحور پیش‌بینی توضیح می‌دهد. سیستم ادراکیِ سلسله‌مراتبی پیش‌بینی‌هایی را دربارۀ جهان خارج، از سطوح بالاتر سلسله‌مراتب برای سطوح پایین‌تر، می‌سازد. این رویکرد یک نظریّۀ محاسباتی قوی است که پیوندی تنگاتنگ بین ادراک‌حسّی، کنش و توجّه برقرار می‌سازد. بررسی خواهد شد که پردازش پیش‌بینانه ادراک‌حسّی را بی‌واسطه می‌داند یا خیر. ادراک‌حسّی بی‌واسطه است اگر عینِ آن مستقل از ذهن و واقع در جهان خارج باشد. دیدگاه‌های متفاوتی در خصوص رابطۀ پردازش پیش‌بینانه و بی‌واسطه‌گی مطرح شده است. در این ‌بین می‌توان سه تعبیر را از یکدیگر تمیز داد. بنا به تعبیر اول، عینِ ادراک‌حسّی بهترین پیش‌بینی است. مطابق با تعبیر دوم، ادراک‌حسّی مبتنی بر استنتاج علّی است و عینِ واقع درجهان علّت پنهان است که ممکن است در زنجیرۀ علّیِ آن خطا رخ دهد. تعبیر سوم اظهار می‌کند که ادراک‌حسّی از طریق پردازش پیش‌بینانه گشودگی جهان را برای سوژه فراهم می‌کند. استدلال خواهد شد که تعبیر اول برخطا است. تعبیر دوم نیز به ردّ بی‌واسطه‌گی نمی‌انجامد. با تأیید تعبیر سوم می‌توان پردازش پیش‌بینانه را رویکردی پنداشت که مواجهۀ گشوده با جهان را میسّر می‌کند، نه‌آن‌که خود مانعی برای آن باشد.