ارزیابی میزان موفقیت اجرای طرح توقف بهره‌برداری از جنگل‌های شمال کشور (مطالعه موردی: استان گیلان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی جنگل-مدیریت جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران.

2 استاد گروه جنگلداری،دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران

3 استاد گروه جنگلداری،دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران

doi
10.22034/iwm.2023.1983474.1052
چکیده

هدف از انجام این تحقیق ارزیابی اجرای طرح توقف بهره‌برداری در جنگل‌های شمال کشور از دیدگاه ذینفعان مختلف مانند ادارات منابع طبیعی، ادارات محیط‌زیست و جنگل‌نشینان است. در این تحقیق آمار و اطلاعات قاچاق چوب، تغییرات کاربری اراضی و تجاوز به عرصه‌های جنگلی، آتش‌سوزی‌های صورت گرفته و همچنین عرضه چوب به کارخانه‌های صنایع چوب و کاغذ استان گیلان در طول دو دوره قبل از طرح توقف بهره‌برداری (1395-1385) و بعد از اجرای طرح توقف بهره‌برداری (1400-1396) از اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گیلان جمع‌آوری شد. سپس داده‌ها با استفاده از آزمون مقایسه میانگین‌ها (آزمون t-test) در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 مورد آنالیز قرارگرفته است. نتایج نشان داد که طرح توقف بهره‌برداری در برخی موارد اختلاف معنی‌دار مبتنی بر کاهش آسیب‌رسانی ازجمله پرونده‌های تخریب و تصرف اراضی ملی (افزایش)، کت زدن و سوزاندن (کاهش)، قطع نهال (کاهش)، و آزادسازی اراضی ملی (افزایش) تغییر محسوسی را نشان می‌دهد ((P-Value≤0.5. همچنین نتایج این تحقیق مشخص نمود که این طرح در زمینه قطع درخت و درختچه، کشفیات هیزم و چوب، و تعداد و مساحت حریق‌ها اختلاف معنی‌داری با گذشته ایجاد نکرده است (P-Value≥0.5). این تحقیق از منظر ایجاد چشم‌اندازی برای تصمیم‌گیری برای مدیران حوزه مدیریت جنگل‌ها حائز اهمیت ویژه است، چراکه کارایی طرح‌ها و تصمیمات را موردبررسی قرار داده و می‌تواند این فرآیند و روش‌شناسی به‌منظور کمک به امر تصمیم‌گیری به‌صورت دوره‌ای تکرار شود. پیشنهاد می‌گردد علی‌رغم وجود معایب در طرح‌های موجود، حذف آن‌ها منطقی به نظر نمی‌رسد و راه‌حل آن به‌روزرسانی و رفع معایب طرح‌های فعلی است.