فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خانه های تاریخی ارتباط میان هنر معماری و فرهنگ در دوره های مختلف تاریخی اند. معماران سنتی در تلاش برای انعکاس فرهنگ و ارزش های اجتماعی عصر خود به خلق فضاهای معماری پرداختند. در واقع فضاهای معماری به گونه ای طراحی و خلق می شدند تا فرهنگ و ارزش های اجتماعی را در خود نمایان کنند. تحول شرایط اجتماعی و اقتصادی دوره قاجار و ظهور تاجران و ثروتمندان سبب شد تا خانه هایی با غنای معماری درست شود که در کالبد خود رازهای کثیری از شرایط اجتماعی و فرهنگی جامعه را بازنمایی می کند. در این تحقیق تلاش شده است تا با استفاده از نظریه نحو فضا، ساختار معماری خانه های تاریخی مورد بررسی قرار گیرند تا با تفکرات و عقاید در دوره ی قاجار آشنا شد و بتوان ارزش های اجتماعی را در خانه های تاریخی شهر یزد (خانه رسولیان، خانه لاری ها و خانه عرب ها) در دوره ی قاجاری مورد بررسی قرار داد. یافته ها نشان می‌دهند که در ساختار معماری خانه های تاریخی، فرهنگ و ارزش های اجتماعی در خلق فضاهای معماری نقش داشته اند، محرمیت و مبدل ساختن عرصه های عمومی و خصوصی (حریم)، توجه به اصل برابری با استفاده از تقارن در کالبد و نمای خانه، استفاده از عنصر آب بازنمای ارزش پاکی و تقدس، افزایش تعاملات اجتماعی و احترام به مهمان با اختصاص فضاهای جداگانه، جملگی بیانگر آن هستند که معماران سنتی سعی در انعکاس ارزش های اجتماعی در عصر قاجار در کالبد معماری خانه های تاریخی داشته اند.