قدرت، نهاد و ایده؛ چشمانداز منزلتجویی هژمونیک چین در نظم نوظهور جهانی
نویسندگان
1 استادیار گروه روابط بین الملل و مطالعات منطقه ای دانشکدۀ علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.
doi
10.22059/jpq.2025.391622.1008315چکیده
به اذعان دانشمندان روابط بینالملل از میان قدرتهای موجود جهان تنها رقیب چالشگر آمریکا که ظرفیت احتمالیِ نیل به منزلت هژمونی در دهههای آینده را دارد، چین است. با این حال صعود چین به جایگاه یک هژمون جهانی هنوز ابهامات بسیاری دارد که رفع آن مستلزم فهمی عمیق از چیستی تحولات جهانی و تعریف دقیق مفهوم هژمونی است. پژوهش حاضر در چارچوب رهیافت گرامشین این پرسش اصلی را مطرح میسازد که چشمانداز رسیدن چین به جایگاه هژمونی در بستر نظام متحول جهانی چیست؟ در پاسخ، فرضیۀ مقاله از این قرار است که رشد دهههای اخیر چین بیشتر محصول افزایش توانمندیهای مادی اقتصادی و نظامی آن بوده و این کشور همچنان از قابلیتهای نهادی و ایدهایِ کافی برخوردار نیست. در نتیجه، یافتۀ نهایی مقاله این است که چین در یک آیندۀ قابل پیشبینی همچنان فاقد ظرفیت لازم برای احراز منزلت هژمونی جهانی و حتی منطقهای خواهد بود و از اینرو در سطح یک قدرت بزرگ باقی خواهد ماند. مقاله از نوع کاربردی است و رویکردی توصیفی – تحلیلی دارد. برای گردآوری دادهها از تکنیک کتابخانهای استفاده شده و نیز تحلیل دادهها در چارچوب روش نظریهمبنا صورت گرفته است که بر اساس آن نگارنده قصد دارد شاخصهای سهگانۀ موجود در نظریۀ گرامشینیسم را یکایک با وضعیت چین مطابقت دهد و میزان احراز آنها را در مورد این کنشگر به آزمون بگذارد.