روایت پژوهی اعتراضهای معیشتپایه؛ همگرایی و واگرایی نیروهای اجتماعی در بستر کنشگری سیاسی
نویسندگان
1 دانشیار گروه جامعهشناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری گروه جامعهشناسی سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
doi
10.22059/jpq.2025.388963.1008286چکیده
روایت معلمان و کارگران از اعتراضهای معیشتپایه در سالهای اخیر، مسائلی پربازدید در اخبار بوده است؛ هدف این پژوهش تحلیل همنشینی صداهای متکثر در اعتراضهای معیشتپایه، جهت ترسیم الگوهای همگرایی و واگرایی در میان راویان است. به این منظور از اخبار موجود گذر کرده و به راویان برای گردآوری داستانها رجوع کردیم. برای درک روایتهای کنشگران، مفاهیم نیروهای همگرا و واگرای میخائیل باختین و سهگانۀ زندگی وقف عمل/ وقف نظر هانا آرنت مدنظر قرار گرفت. روش این پژوهش از نوع روایتپژوهی و مبتنی بر روایتهای 14 نفر از معلمان و 13 نفر از کارگران شرکت کشت و صنعت هفتتپه و صنعت نفت و گاز پارس جنوبی بوده است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که مطالبهگری معلمان و کارگران از یک نظرگاه معیشتی آغاز شده، اما محرکهای متعددی در پس و پیش از آن نهفته است؛ بهگونهای که کنشگری راویان محدود به سطح «زحمت» نبوده و تلاشی در جهت «عمل» است. علاوه بر این، میدان کنشگری عرصهای از وحدت در عین کثرت است و شکلگیری «ما»ی جمعی در کنار حفظ تکثرات میسر میشود. به این ترتیب در این مطالبهگری صنفی شاهد حفظ تفاوتها و اولویتبندی آنها جهت دستیابی به همگراییها هستیم.
