کانگیلم و دو سویه‌ی موانع معرفتی

نویسندگان

1 دانشیار گروه فلسفه دانشگاه اصفهان

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه اصفهان

doi
10.30465/ps.2024.49248.1734
چکیده

گاستون باشلار مفهوم موانع معرفتی را معرفی کرد که به اعتقاد او مانع پیشرفت علم مدرن می شود. ژرژ کانگیلم، به اقتفای او، با تأثیر منفی آنها موافق بود، اما برای این موانع ارزش معرفتی نیز قایل بود. این مقاله به بررسی این موضوع می‌پردازد که چرا کانگیلم این موانع را در تاریخ‌نگاری خود گنجانده و به آنها ارزش داده است. این مقاله با تمرکز بر پزشکی و زیست‌شناسی نشان می‌دهد که کانگیلم موانع معرفت‌شناختی را محور معرفت‌شناسی خود می‌دانست. آنها فقط به عنوان مانع عمل نمی‌کنند، بلکه می‌توانند با فراهم کردن شرایط برای چارچوب‌های علمی جدید، پیشرفت علمی را تسهیل کنند. این مقاله استدلال می‌کند که این موانع نقش دوگانه ای دارند: به چالش کشیدن ذهنیت‌های پیشا علمی و ادغام خلاقانه مفاهیم گذشته در علم مدرن. آنها در نتیجه داشتن این نقش دوگانه، پیشرفت مداوم علمی را تسهیل می‌کند.