استفاده از آب باران در اراضی شیبدار جهت کشت گل محمدی
نویسندگان
1 بخش حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایران
2 کارشناس ارشد باغبانی و کارشناس زراعت و باغبانی شهرستان شازند، ایران
3 دکتری باغبانی، کارشناس عرصه و پهنه مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان خنداب، ایران
4 کارشناس ارشد باغبانی و رئیس اداره ترویج سازمان جهادکشاورزی استان مرکزی، اراک، ایران
doi
10.22034/iwm.2022.560245.1043چکیده
محدودیت آب به عنوان یکی از مهمترین موانع توسعه کشاورزی، در مناطق اقلیمی خشک و نیمه خشک محسوب میشود. استحصال آب باران یکی از مهمترین روشهای مدیریت بهره برداری از آب باران برای مقابله با کم آبی میباشد. هدف این تحقیق، ترویج سامانههای سطوح آبگیر در استقرار و توسعه کشت گلمحمدی در شرایط دیم است. در این تحقیق عرصهای با شیب حدود 20% انتخاب شد و سطوح آبگیر باران در قالب سه تیمار و پنج تکرار در اراضی شیبدار روستای کتیران شازند اجرا شد. سامانههای سطوح آبگیر، شامل تیمار زمین تمیز شده با استفاده از فیلتر در چاله نهال، تیمار سامانه نیمهعایق با استفاده از فیلتر در چاله نهال و شاهد طبق عرف محل اجرا شد. هر سال خصوصیات ارتفاع، تاج پوشش و زندهمانی نهالهای گل محمدی در آخر فصل رشد اندازهگیری شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که، اثر تیمارهای آبیاری بر روی صفت ارتفاع در سالهای 1397 با سطح احتمال یک درصد (01/0P<) و در سال 1398 و 1399 اثر تیمار روی صفت ارتفاع در سطح احتمال (05/0P<) معنیدار شد. بیشترین ارتفاع نهال مربوط به تیمار سامانه نیمهعایق با فیلتر و کمترین ارتفاع و تاج مربوط به تیمار شاهد میباشد. اثر تیمارها روی صفت طول تاج در تمام سالهای 1397، 1398، 1399، 1400و 1401 معنی دار میباشد. در سالهای 1400 و 1401 اثر تیمارها روی صفت ارتفاع معنیدار نبود. بهطور کلی احداث سطح عایق برای جمعآوری آب باران در مناطق خشک و نیمهخشک ضروری است ولی برای کاهش هزینه احداث باید فناوری آن بهبود یابد. توصیه میشود طرحها و برنامههای ترویجی و حفاظتی با اولویت زمینهایی که شیب بیشتری دارند، اجرا شود.