بررسی اثر چرخدنده ای نامتقارن سود بودجهشده در بورس اوراق بهادار تهران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 استاد گروه بازرگانی ـ مالی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22059/acctgrev.2015.54967چکیده
اثر چرخدندهای زمانی رخ میدهد که انحراف مساعد (نامساعد) از عملکرد بودجهشده، موجب افزایش (کاهش) عملکرد بودجهشدۀ دورۀ آینده شود. هدف این مقاله، بررسی وجود اثر چرخدندهای در سود بودجهشدۀ شرکتهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران است. فرض میشود پیشبینی سودی که شرکتهای عضو بورس اوراق بهادار تهران ملزم به افشای آن هستند، بازتابی از اهداف عملیاتی تعیینشده و بودجۀ داخلی شرکت است و شرکت با افشای چنین اطلاعاتی، در واقع ابزار کنترل بودجهای خود را در اختیار بازار قرار میدهد. نمونۀ آماری پژوهش شامل 325 شرکت پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران، طی سالهای 1386 تا 1392 میشود. شواهد نشان میدهد انحراف از اهداف بودجهشده در سال جاری، بر اهداف بودجهشدۀ سال بعد اثر میگذارد؛ یعنی اثر چرخدندهای مشاهده میشود و انحراف مساعد از اهداف تعیینشده نسبت به انحراف نامساعد، بر تغییرات اهداف بودجهشدۀ دورۀ آتی اثر بیشتری دارد؛ به بیان دیگر، اثر چرخدندهای نامتقارن است.
