حکمرانی و سیاستگذاری اقتصادی در عصر هوش مصنوعی

نویسندگان

1 استاد گروه علوم سیاسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jpq.2025.392186.1008322
چکیده

در عصر هوش مصنوعی، سیاستگذاری اقتصادی و راهبردی مستلزم بهره‌گیری از سازوکارهای حکمرانی خوب است که بتواند بهینه‌سازی تعاملات میان کشورها و حوزه‌های علمی مختلف را تسهیل کند. در این فضا، استفاده از فناوری برای بهینه‌سازی سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی به اولویت راهبردی تبدیل شده است. در جامعۀ شبکه‌ای و مبتنی بر اطلاعات، واحدهای سیاسی به نظام‌هایی درهم‌تنیده از قدرت ارتباطی، اقتصادی و راهبردی تبدیل شده‌اند. پرسش اصلی این پژوهش آن است که نشانه‌های اصلی حکمرانی و سیاستگذاری اقتصادی در عصر هوش مصنوعی چه ویژگی‌هایی دارند؟ فرضیۀ تحقیق بر این مبنا استوار است که حکمرانی و سیاستگذاری اقتصادی در این عصر بر شفاف‌سازی فرایندها، همکاری‌های چندجانبه، مصرف‌گرایی فزاینده و تولید روایت‌های مشروعیت‌بخش متکی است. در این پژوهش با استفاده از رویکرد جامعه و اقتصاد شبکه‌ای، به تحلیل تأثیر ادغام مرحله‌ای مناطق پیرامونی در هستۀ مرکزی اقتصاد جهانی پرداخته شده است. این پژوهش از روش تحلیلی-توصیفی بهره می‌برد و با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای و تحلیل ثانویۀ داده‌ها، نقش هوش مصنوعی در حکمرانی اقتصادی و سیاستگذاری جهانی را بررسی می‌کند. تحلیل یافته‌ها نشان می‌دهد که حکمرانی و سیاست‌گذاری در عصر هوش مصنوعی دچار تغییرات بنیادین شده و موجب دگرگونی در سازوکارهای موازنۀ قدرت، سیاست‌های اقتصادی، و رقابت‌های امنیتی شده است. هوش مصنوعی روندهای جدیدی از رقابت‌های ژئوپلیتیکی و بحران‌های منطقه‌ای را به‌وجود آورده است.