بررسی کاربرد آهنگ لغزش گسلها در پهنهبندی مستقل از زمان خطر زمینلرزه در منطقه کرمان-غرب بلوک لوت
نویسندگان
1 گروه زلزلهشناسی، موسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه زلزلهشناسی، موسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 گروه زلزلهشناسی، موسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 دانشکده مهندسی عمران، پردیس دانشکدههای فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
در این مطالعه، برای اولین بار با استفادۀ مستقیم و غیرمستقیم از آهنگ لغزش (slip rate) پهنهبندی مستقل از زمان خطر زمینلرزه برای نواحیای از جنوب شرق ایران انجام گرفته و شتاب طیفی برای دو شهر کرمان و راور در استان کرمان برآورد شده است.آهنگ لغزش گسلها به طور غیرمستقیم در محاسبۀ متوسط آهنگ رویداد سالانۀ چشمهها (λ)، با استفاده از تابع توزیع مکانی دخالت داده شده است. همچنین، متوسط آهنگ رویداد سالانۀ چشمهها مستقیماً از آهنگ لغزش نسبت دادهشده به هر چشمه محاسبه شده است. به منظور بررسی تأثیر مشارکت آهنگ لغزش گسلهای منطقه بر روی نتایج برآورد احتمالاتی خطر زمینلرزه، نتایج حاصل از پهنهبندی مستقل از زمان خطر زمینلرزه در کل گسترۀ مورد مطالعه برای سه حالت: 1- عدم استفاده از آهنگ لغزش، 2- استفادۀ غیرمستقیم از آهنگ لغزش و 3- استفادۀ مستقیم از آهنگ لغزش، برای سطح خطر 10 درصد احتمال فزونی در 50 سال (دورۀ بازگشت 475 سال) مقایسه گردیده است. مقایسۀ حالتهای 1 و 2 نشاندهندۀ تغییرات بین g02/0-0 و مقایسۀ حالتهای 1 و 3 نشاندهندۀ تغییرات g11/0-0 در نقاط مختلف گسترۀ مورد مطالعه است. در صورت استفادۀ مستقیم از آهنگ لغزش (حالت 3)، برای بیش از 98 درصد از مساحت گسترۀ مورد مطالعه، تغییرات بیشینه شتاب جنبش زمین (PGA) در مقایسه با حالت عدم استفاده از آهنگ لغزش (حالت 1) کمتر از 26درصد و برای بیش از نیمی از گستره، کمتر از 10درصد است. مقادیر بیشینه شتاب طیفی در شهر کرمان برای سه حالت ذکرشده به ترتیب g61/0، g61/0 و g57/0 و در شهر راور به ترتیب g71/0، g67/0 و g6/0 در پریود 15/0 ثانیه به دست آمده است. همچنین، مقدار PGAبرای این سه حالت در شهر کرمان به ترتیب g25/0، g25/0 و g23/0 و در شهر راور به ترتیب g29/0، g27/0 و g24/0 برآورد شده است. نتایج این تحقیق نشان میدهد با توجه به کمبود دادههای زمینلرزهای در بسیاری از نقاط ایران، میتوان از آهنگ لغزش بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم بهعنوان دادۀ منحصربهفرد هر چشمه در پهنهبندی مستقل از زمان خطر زمینلرزه استفاده کرد. در این مطالعه، محاسبات برای خاک نوع یک (سنگ بستر)، مطابق با آییننامۀ 2800 ایران انجام گرفته است.