فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نظام جمهوری اسلامی ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی، بر پایه هویت دینی-سیاسی و در چارچوب فرهنگ سیاسی اسلامی استقرار یافت. این هویت به‌ویژه در میان نیروهای ایثارگر از جمله شهدا، جانبازان، آزادگان و خانواده‌های آنان، نهادینه شده و در گذر زمان به یکی از منابع مشروعیت سیاسی نظام بدل گردیده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل گفتمان‌های فرهنگ سیاسی و تأثیر آن‌ها بر مشارکت سیاسی فرزندان ایثارگران در شهر تهران انجام شده است. پرسش اصلی تحقیق آن است که گفتمان‌های حاکم بر فرهنگ سیاسی این گروه چیست و چه رابطه‌ای با میزان و نوع مشارکت سیاسی آنان دارد. روش پژوهش کمّی و مبتنی بر پیمایش میدانی از ۱۶۰۰ نفر از اعضای خانواده‌های ایثارگر و تحلیل آماری داده‌ها با استفاده از آزمون‌های همبستگی و واریانس بوده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که فرهنگ سیاسی مشارکت‌محور، به‌ویژه در قالب گفتمان دموکراتیک و مردم‌سالاری دینی، دارای بیشترین فراوانی است و با متغیرهای زمینه‌ای مانند سن، تحصیلات، قومیت و اشتغال ارتباط معنادار دارد. در نهایت، نتایج پژوهش بر این نکته تأکید دارد که تداوم مشروعیت نظام سیاسی در گرو تقویت مشارکت آگاهانه نسل جدید ایثارگران است و این امر مستلزم بازتعریف سازوکارهای مشروعیت‌بخش متناسب با تحولات فرهنگی و نسلی آنان می‌باشد.