تکانه‌های دیجیتال، ترمیدور و زندگی روزمره در ایران

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ دکتری اندیشة سیاسی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jpq.2025.390679.1008302
چکیده

تحولات و تغییرات حاصل از امر دیجیتال در زندگی روزمرة نسل نوظهور و ماهیت و منطق درونی گرایش به امر دیجیتال و نسبتِ آن با آیندۀ حکومت‌داری در ایران چندان در دستور کار دانش‌پژوهان قرار نگرفته است. هدف پرتوافکنی بر مدالیتیِ کلیت‌زداییِ امر دیجیتال در دگرگون‌سازیِ «علایقِ آگاهی/ دانش‌ساز» در ماهیت زندگی روزمرۀ نسل نو، و با روش کیفی توصیفی و مبتنی بر پدیدارشناسی هایدگر است. چارچوب تبیینی و نظریِ بحث بر گونه‌شناسیِ دیوید اپتر «نظام لیبرال -دنیوی، نظام جمعی – مقدس» و «جامعۀ منشوری» فرد ریگز قرار دارد. در عصر بازتولیدپذیری تکنیکی در جریانِ «رقابتِ واقعیِ مغزها»، و «سوادِ دیجیتال» مرز دوگانه‌های خیر و شر، خطا و صواب، راستی و دروغ ... به کلیک دست و کلیک مغز بستگی یافته است. غول فرنکشتاین با ابزار میکروپروسسور جهانِ الکترونیک و خودِ جهان را زیرو رو کرده است. با قرار گرفتن فناوری در مرکز روح، آگاهی و عمل جهانی، و برخی خواست‌های ارضانشده و احتمال گسست در ساختارهای چهارگانۀ «انباشت، هژمونی، مشروعیت، هویتِ» پارادایم قدرتِ مستقر در جامعه، راه برای بروز تناقضات جدید هموار شده است. آیا به‌دنبال تغییرات جاری در اکنونیتِ فرهنگ، اقتصاد و اجتماع، آن تحول بنیادین که در تأملی تئوریک، تروتسکی و برینتون، ترمیدور توصیف می‌کردند در سیاست ایران روی خواهد داد؟