فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در پژوهش حاضر به بررسی تطبیقی اندیشه‌های فردید و کربن در تأثیرپذیری از فلسفة هایدگر پرداخته شده است. مسئلة اصلی، واکاوی نحوة مواجهة این دو متفکر با مدرنیته و سنت‌های اسلامی-ایرانی بود. هدف پژوهش، تحلیل تطبیقی تأثیرپذیری آنها از هایدگر و بررسی تفاوت‌های بنیادین در نگرششان به مدرنیته، معنویت اسلامی و بومی‌گرایی را شامل می‌شد. روش پژوهش کیفی با رویکرد تطبیقی-تحلیلی بود که از طریق مطالعة کتابخانه‌ای و تحلیل محتوای کیفی آثار این متفکران انجام شد. نتایج نشان داد برای فردید، که در ستیز با تجدد به گنون سنت‌گرا نزدیک‌تر بود، مدرنیته به‌مثابة وضعیتی تاریخی اهمیت محوری داشت و با تأثیرپذیری از هولدرلین و مانیفست شعر، به نقد رادیکال مدرنیته و غرب‌زدگی پرداخت. در مقابل، کربن با تمرکز بر معنویت و عرفان اسلامی، کمتر به مدرنیته به‌عنوان وضعیتی تاریخی پرداخت و بیشتر در پی بازتعریف سنت‌های ایرانی-شیعی در قالبی جهانی بود. کربن در هایدگر متقدم توقف کرد و ادامة مسیر را با چراغ تشیع پیمود. نتیجه‌گیری پژوهش آشکار ساخت که تفاوت‌های فردید و کربن در عمق اندیشه و خوانش فلسفی آنها ریشه داشت، اما میراث فکری هر دو به‌گونه‌ای متفاوت به ایدئولوژیک‌سازی انجامید: کربن با بازخوانی میراث فلسفی ایرانی، زمینه‌ساز برداشت‌های ایدئولوژیک از عرفان اسلامی شد، درحالی‌که میراث تراژیک فردید به ایدئولوژیک‌سازی سنت در معنای منفی و غرب‌ستیزی رادیکال منتهی شد.