مطالعه سینتیک رنگرزی نخ پلی‌اتیلن ترفتالات یکسره با جمع‌شدگی دوگانه (BSY) از نوع اینترلیس شده با ماده رنگزای دیسپرس انتخابی

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی نساجی، دانشگاه یزد

2 دانشکده مهندسی نساجی، دانشگاه یزد

3 دانشکده مهندسی نساجی، دانشگاه یزد

doi
چکیده

در این مطالعه، سینتیک رنگرزی نخ پلی‌اتیلن ترفتالات یکسره با جمع شدگی دوگانه (BSY) تولیدشده به روش اینترلیس و نخ پلی‌اتیلن ترفتالات تکسچره معمولی مورد مطالعه قرار گرفته است. رنگرزی با استفاده از ماده رنگزای دیسپرس C.I. Disperse Blue 183 در دماها و زمان‌های مختلف انجام شد. به منظور محاسبه ثابت سینتیک رنگرزی و ضرایب نفوذ در دماهای مختلف، داده‌های حاصل از نتایج تجربی با رابطه‌های سینتیک شناخته‌شده‌ای چون ویکراستاف، پترسون، مک‌گرگور و سگارا-پوآنته برازش گردیدند. نتایج نشان داد در هر دو نوع نخ معمولی و نخ با جمع‌شدگی دوگانه پلی‌اتیلن ترفتالات، با افزایش دما و زمان رنگرزی، میزان رمق‎کشی، ثابت سرعت رنگرزی و ضریب نفوذ افزایش می‌یابد. همچنین در تمامی دماها و زمان‌های مشابه رنگرزی، میزان رمق‌کشی و ضریب نفوذ برای نخ پلی‌اتیلن ترفتالات BSY از نخ پلی‎اتیلن ترفتالات معمولی بیشتر است. افزایش دمای رنگرزی از 120 به ˚C130، زمان رسیدن به نقطه عطف در منحنی رمق‌کشی نخ پلی‌اتیلن ترفتالات BSY را 50 درصد کاهش داد. همچنین مقدار انرژی فعال‌سازی نخ پلی‎اتیلن ترفتالات تکسچره معمولی، 22.3 درصد بیشتر از نخ پلی‎اتیلن ترفتالات یکسره BSY، مشاهده شد. در هر دو نوع نخ معمولی و BSY، تغییرات ثابت سرعت با افزایش دما براساس رابطه ویکراستاف از دقت بیشتری نسبت به سایر روابط برخوردار بود.